چالش های حقوقی مالکیت فکری در عصر دیجیتال: مطالعه تطبیقی نظام حقوقی ایران با آمریکا، اروپا و چین
آرشیو
چکیده
تحولات فناوریهای دیجیتال نوین، از جمله هوش مصنوعی، بلاکچین و توکنهای غیرقابل تعویض (NFT)، نظامهای حقوقی حمایت از مالکیت فکری را با چالشهای جدی مواجه کرده است. این پژوهش به بررسی وضعیت حقوقی ایران در مواجهه با این تحولات پرداخته و آن را با نظامهای کشورهای پیشرو (ایالات متحده، اتحادیه اروپا و چین) مقایسه کرده است. مسأله اصلی در آن، احصا خلأهای قانونی در حمایت از مالکیتهای صنعتی مصوب 1403 پیرامون آثار هوش مصنوعی بدون دخالت انسان، داراییهای دیجیتال و نحوه مدیریت نقض حقوق در فضای مجازی است. این مطالعه با رویکرد تطبیقی-تحلیلی انجام شده و در آن پس از بررسی قانون 1403، مواد آن با چارچوبهای حقوقی کشورهای منتخب (آمریکا، اروپا و چین) مقایسه شده است. نتایج نشان داد که قانون 1403 ایران در مواجهه با فناوریهای دیجیتال نوین دارای شکافهای حقوقی قابلتوجهی است. همچنین در حوزه اجرایی، عدم وجود دادگاههای تخصصی و زیرساختهای دیجیتال، امکان مقابله با نقض حقوق در ایران را دشوار کرده است. دیگر نتایج نیز گویای آن است که عدم انطباق قانون 1403 با تحولات دیجیتال نوین، امنیت حقوقی نوآوران ایرانی را کاهش داده و رقابتپذیری کشور در بازار جهانی را به مخاطره میاندازد. بنابراین، اصلاحات قانونی و توسعه زیرساختهای قضایی برای پاسخگویی به چالشهای دیجیتال ضروری است.تبلیغات
