نگاهی کیفرشناسانه بر کتاب «ورق پاره های زندانِ» بزرگ علوی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مطالعات میان رشته ای، به عنوان یک رویکردی نوین باعث تعامل میان دو یا چند رشته مختلف می شود و زمینه ساز رشد و توسعه علوم مختلف را فراهم می کند. ادبیات و کیفرشناسی نیز چون گاه دارای اشتراک های محتوایی هستند، از این رو می توانند مضمون مطالعات میان رشته ای باشند. داستانِ «ورق پاره های زندان» بزرگ علوی، از جمله داستان های موجود در ادبیات بوده که می تواند بر مبنای مضامین کیفرشناسی مورد تحلیل قرار بگیرد. این اثر از یک سو با نگاه انتقادی به دنبال تببین جامعه زندان و چگونگی اداره آن بوده است و از سوی دیگر به بررسی پیامدهای زندان می پردازد. پرسش اصلی پژوهش پیش رو آن است که از نظرگاه تحلیلی نویسنده، شیوه اداره زندان ها در دوران پهلوی اول چگونه بوده است و این شیوه اداره چه پیامدهای منفی را به دنبال دارد؟ با نگاه بر این داستان، با روش تحلیل محتوا مشخص می گردد که در این دوران، نگاه به کیفر حبس، یک نگاه مبتنی بر سزادهی، بازدارندگی و سلب توان بزه کاری می باشد. از این رو اداره کنندگان زندان توجه چندانی به اصل فردی کردن و طبقه بندی درست زندانیان، توجه به حقوق زندانیان سیاسی، حق ملاقات و... ندارند. چنین رویکردی دارای پیامدهای متعدد منفی همانند زندان پذیری، ایجاد محیط آموزش منفی، از بین رفتن امید به بازگشت و... می گردد.A Penological Examination of Bozorg Alavi’s Prison Papers
Interdisciplinary studies offer a critical framework for synthesizing knowledge across disciplinary boundaries, enriching scholarly discourse and methodological innovation. The intersection of literature and penology is particularly fertile ground, as literary narratives often encode subversive critiques of penal systems, while penology provides the theoretical lens to decode them. Bozorg Alavi's Prison Papers represents a seminal text for such analysis, exposing the carceral logics of the first Pahlavi regime through its unflinching portrayal of prison society. Alavi’s narrative interrogates both the structural violence of prison administration and the lived experience of incarceration, revealing their dialectical relationship. The primary research question concerns how Alavi’s Prison Papers articulates a critique of Pahlavi-era penology, particularly its reliance on retributive justice, and what socio-legal ramifications this critique exposes. A hermeneutic content analysis of the text demonstrates that first Pahlavi penal policy was fundamentally retributive, prioritizing deterrence and incapacitation over rehabilitative or restorative principles. Consequently, prison administrators systematically neglected core penological tenets: prisoner individualization, classification, and the safeguarding of fundamental rights, particularly for political detainees. This retributive orientation produced criminogenic effects: prisonization, the cultivation of antisocial norms, and the institutionalized erosion of rehabilitative potential - outcomes that Alavi meticulously documents as systemic failures.
تبلیغات
