ماهیت و الزامات قرارداد حق تقدم خرید در حقوق ایران، فرانسه و آمریکا (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
قرارداد حق تقدم خرید یکی از ابزارهای مهم در تحدید اختیار مالک در انتقال مال محسوب میشود. با توجه به عدم وجود مقرره خاص در حقوق ایران، مطالعه تطبیقی این قرارداد میتواند به روشن شدن ماهیت و الزامات آن کمک کند. این پژوهش با رویکرد تحلیلی ـ تطبیقی، قرارداد حق تقدم خرید را در نظامهای حقوقی ایران، فرانسه و ایالات متحده بررسی میکند. پرسش اصلی تحقیق این است که ماهیت و الزامات اختصاصی این قرارداد در هر یک از این نظامها چیست. در حقوق فرانسه، این توافق پیش از اصلاحات ۲۰۱۶ در رویه قضائی پذیرفته شده و پس از اصلاحات، بهعنوان یک قرارداد مقدماتی در کنار تعهد یکطرفه به رسمیت شناخته شد. در ایالات متحده، این توافق به نهادی مشابه اختیار معامله و تعهد منفی شباهت دارد که مالک را از انتقال مال به شخص ثالث بدون رعایت حق تقدم منع میکند. در حقوق ایران، با توجه به فقدان مقررات خاص، این توافق براساس اصل آزادی قراردادی و بهعنوان تعهد سلبی با ماهیت التزام بدلی تفسیر میشود. از حیث الزامات، تعیین قیمت در قرارداد ضروری نیست و عدم تعیین مدت نیز، بهدلیل آنکه این توافق تنها محدودیتی در انتخاب خریدار ایجاد میکند و نه در اصل انتقال، تعارضی با اصل منع تعهدات دائمی ندارد. این مطالعه نشان میدهد که قرارداد حق تقدم خرید در تمامی نظامها توازن حقوقی میان مالک و ذینفع را حفظ و از نقض حق تقدم جلوگیری میکند. بررسی این موضوع در حقوق ایران میتواند به توسعه قواعد و راهکارهای تقنینی کمک کند.The Nature and Requirements of the Right of First Refusal Contract in Iranian, French and American Law
The right of first refusal contract is a significant tool in restricting the owner's discretion in transferring property. Given the absence of specific regulations in Iranian law, a comparative study of this contract can clarify its nature and requirements. This research, employing an analytical-comparative approach, examines the right of first refusal contract in the legal systems of Iran, France, and the United States. The main research question is: what is the nature and specific requirements of this contract in each of these legal systems? In French law, prior to the 2016 reforms, this agreement was recognized in judicial practice, and post-reform, it has been acknowledged as a preliminary contract alongside a unilateral commitment. In the United States, this agreement resembles an option contract and a negative covenant, prohibiting the owner from transferring the property to a third party without respecting the right of first refusal. In Iranian law, due to the lack of specific regulations, this agreement is interpreted based on the principle of contractual freedom as a negative obligation with the nature of a substitute obligation. Regarding requirements, specifying the price in the contract is not mandatory, and the absence of a time limit does not conflict with the principle prohibiting perpetual obligations, as the agreement only limits the choice of buyer, not the transfer itself. This study demonstrates that the right of first refusal contract maintains a legal balance between the owner and the beneficiary and prevents violations of the right of first refusal in all legal systems. Examining this issue in Iranian law can contribute to the development of legal rules and legislative solutions.
تبلیغات
