نگرشی تطبیقی به نقش بزه دیده در قطع زنجیره سببیت در فقه و حقوق ایران و حقوق انگلستان (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
رکن مادی برخی از جرائم که موصوف به جرائم مقید می باشند، نیازمند تحقق نتیجه خاصی است که بدون تحقق آن نتیجه، جرم محقق نخواهد شد. در این گونه جرائم، علاوه بر احراز نتیجه، باید رابطه سببیت میان رفتار مجرمانه و نتیجه نیز احراز شود. با احراز رابطه سببیت، برخی عوامل نیز وجود دارند که وارد این رابطه شده؛ این زنجیره را قطع می کنند و باعث پیچیدگی بیشتر احراز این رابطه می گردند. بزه دیده یکی از عوامل دخیل در معمای جرم است که تحت شرایطی می تواند قاطع رابطه سببیت باشد. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، در پاسخ به این سوال که بزه دیده تحت چه شرایطی می تواند زنجیره سببیت را قطع نماید، موضوع را در فقه و حقوق ایران بررسی کرده و با دیدگاه های حقوق انگلستان تطبیق داده است. نتیجه تحقیق نشان می دهد که شرایط جسمانی و روانی بزه دیده، هرچند نامتعارف باشد، زمینه ساز وقوع نتیجه بوده و قاطع رابطه سببیت نیست. همچنین، از منظر فقه و حقوق ایران، تنها رفتار ارادی و آگاهانه بزه دیده می تواند رابطه سببیت میان رفتار متهم و نتیجه را قطع کند، درحالی که در حقوق انگلستان، رفتار بزه دیده علاوه بر ارادی و آگاهانه بودن، باید آزادانه نیز باشد، تا بتواند قاطع رابطه سببیت باشد.A comparative perspective on the role of the victim in breaking the chain of causation in Iranian jurisprudence and law, and English law
The actus reus of some crimes, which are referred to as Result crimes, requires the occurence of a specific result, without which the crime will not be established. In such crimes, in addition to proving the result, the chain of causation between the criminal behavior and the result must also be proven. With the proof of causality, there are some factors that enter this relationship and break this chain and make the proof of this relationship more complicated. The victim is also one of the factors involved in the crime puzzle and under certain circumstances can be decisive in the causal relationship. Using a descriptive–analytical methodology, the present study addresses the question of under what conditions the victim can sever the chain of causation, examining the issue within Islamic jurisprudence (fiqh) and Iranian law, and comparing it with the approach under English law. The findings indicate that the victim’s physical or psychological condition—regardless of how unusual—may contribute to the occurrence of the result but does not break the causal link. Furthermore, from the perspective of fiqh and Iranian law, only the victim’s voluntary and conscious conduct can break the causal link between the defendant’s act and the result. In contrast, under English law, the victim’s conduct must, in addition to being voluntary and conscious, also be autonomous in order to qualify as a novus actus interveniens capable of breaking the chain of causation.
تبلیغات
