ارزیابی مؤلفه های زیست محیطی سبک زندگی اسلامی در مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
شیوه زندگی و مجموعه رفتارهای انسانی از آن جهت که در طبیعت شکل می گیرند، زیست-محیطی محسوب می شوند. معماری و توسعه شهری به عنوان رفتار و کنش انسانی و تأثیراتی که در زیست گاه انسانی دارند، رابطه متقابل با سبک زندگی داشته و اثرات زیست-محیطی دارد. یکی از راه های کاهش آسیب های زیست محیطی معماری و توسعه شهری، تصویب طرح ها و ضوابط زیست محیطی توسط شورای عالی شهرسازی و معماری است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر ارزیابی معیارهای زیست محیطی سبک زندگی اسلامی در مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری است. روش تحقیق، تحلیل محتوای جهت دار و کیفی است که طی آن، معیارهای اصلی زیست محیطی با استفاده از منابع اسلامی استخراج و به عنوان چارچوب مفهومی برای تحلیل محتوای مصوبات این شورا به کار گرفته شد. برای این منظور به تحلیل محتوای مجموعه مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری انتشار یافته توسط انتشارات دانشگاه تهران در سه عنوان کتاب؛ الف) از سال تأسیس تا 1395، ب) مصوبات سال 1395 و 1396 و ج) مصوبات 1397 و 1398 پرداخته شده است. نتایج نشان می دهد که ۴۴ درصد از مجموع ۴۱۲ مصوبه بررسی شده، حاوی ارجاع مستقیم یا ضمنی به ارزش های زیست محیطی هستند. مقایسه نسبت تعداد مصوبات کل به مصوبات مرتبط با زیست محیط در هر کتاب نیز حاکی از افزایش رو به رشد مسائل زیست محیطی در مصوبات بوده است. با وجود این توجه رسمی، اجرای عملی این مفاد با چالش هایی مواجه است که نشان دهنده فاصله میان سیاست گذاری و اجرا است. لذا حسن ختام این پژوهش طرح این چالش است که چه حلقه ی مفقوده ای بین مصوبات زیست محیطی شورای عالی شهرسازی و معماری و فرآیند اجرای این مصوبات وجود دارد که با وجود توجه به محیط-زیست در اکثر مصوبات، شاهد تخریب آن در عمل و فرآیند اجرا بوده ایم.متن
Assessment of Environmental Components of the Islamic Lifestyle in the Approvals of the Supreme Council of Urban Planning and Architecture
The way of life and human behavioral patterns are considered environmental in nature, as they take shape within the natural context. Architecture and urban development, as human actions, not only reflect lifestyles but also influence and are influenced by environmental factors. One effective approach to minimizing the environmental damage caused by architecture and urban expansion is the adoption of environmentally-oriented regulations and plans by the Supreme Council of Urban Planning and Architecture. Accordingly, this study aims to assess the environmental components of the Islamic lifestyle as reflected in the Council’s official approvals. The research method is qualitative directed content analysis. Key environmental criteria were derived from Islamic sources and used as a conceptual framework for analyzing the content of the Council’s approvals. The study examined three official volumes of approvals published by the University of Tehran, categorized as: (a) approvals from the Council’s inception to ۲۰۱۵, (b) approvals from ۲۰۱۵ to ۲۰۱۶, and (c) approvals from ۲۰۱۷ to ۲۰۱۸. Findings indicate that ۴۴% of the total ۴۱۲ approvals contain explicit or implicit references to environmental values. A comparison across the three volumes shows a growing attention to environmental issues over time. Nevertheless, the actual implementation of these policies remains problematic, highlighting a persistent gap between policy formulation and execution. This study concludes by raising a critical question: What is the missing link between the Council’s environmentally oriented approvals and their practical implementation, given the evident gap between documented concern and ongoing environmental degradation in practice?
تبلیغات
