بررسی خشکسالی های شدید و فراگیر حوضه های آبریز ایران در 30 سال اخیر
آرشیو
چکیده
خشکسالی به عنوان مهمترین مخاطره طبیعی، همه ساله در مناطق وسیعی از کره زمین خسارات زیادی اعم از اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی، اجتماعی و امنیتی به وجود می آورد. بدون تردید، نخستین گام مقابله با خشکسالی و پیامدهای آن، شناخت و درک دقیق این پدیده و تأثیرات ناشی از آن در همه ابعاد است. برای نیل به این منظور؛ در پژوهش حاضر به بررسی خشکسالی های شدید و فراگیر حوضه های آبریز ایران در 30 سال اخیر با استفاده از داده های بارش روزانه ایستگاه-های همدید و کلیماتولوژی کشور با دست کم 30 سال آمار پرداخته شد. برای تعیین شدت خشکسالی در ایران نیز از نمایه بارش استاندارد استفاده گردید. شواهد حاکی از این است که در حال حاضر، اغلب مناطق ایران خشکسالی های شدید و بسیار شدید را تجربه می کنند. سهم ترسالی ها در کشور بسیار ناچیز است و فقط نیمه شمالی ایران در حوضه آبریز دریای مازندران و کرانه های جنوبی آن در مجاورت با جنگل ها و رودخانه های دائمی و همچنین گره گاه کوهستانی شمال غرب کشور در حوضه آبریز دریاچه ارومیه در همسایگی جنوب آن با سدها و رودخانه های فراوان، ترسالی اندکی را به خود اختصاص داده اند. همچنین نتایج نشان داد که نیمه شرقی و مرکزی ایران در حوضه های آبریز مرز شرقی، قره قوم و فلات مرکزی، در قلمروی خشکسالی های شدید هستند. همچنین روند تغییرات بلندمدت بارش و خشکسالی نشان می دهد که بارش سالانه در ایران با آهنگ 17/1 میلیمتر در سال، روند کاهشی دارد و انواع طیف خشکسالی در کشور، روندی افزایشی ثبت کرده اند. به طور کلی می توان گفت، خشکسالی در کشور ایران هم شدت گرفته و هم فراگیر شده است و محدود به مناطق گرم و خشک داخلی نیست و حتی در نیمه شمالی، شمال غربی و غرب ایران نیز رخنه کرده است. ضمن اینکه، ترسالی ها در ایران بسیار اندک، متمرکز و از پدیده لانه گزینی اقلیمی تبعیت می کند.Analysis of Severe and Widespread Droughts in Iran's Watersheds in The Last 30 Years
Drought, as the most important natural hazard, causes economic, social, environmental, social and security losses in large areas of the planet every year. Undoubtedly, the first step in dealing with drought and its consequences is the accurate recognition and understanding of this phenomenon and its effects in all dimensions. To achieve this purpose; In the present research, the severe and widespread droughts of Iran's watersheds in the last 30 years, were investigated using the daily rainfall data of the synoptic and climatology stations of the country with at least 30 years of statistics. Standard precipitation index was also used to determine the severity of drought in Iran. The evidence indicates that currently, most regions of Iran are experiencing severe and very severe droughts. The share of terrible in the country is very small and only the northern half of Iran in the watershed of the Mazandaran Sea and its southern shores in the vicinity of permanent forests and rivers, as well as the mountainous junction of the north-west of the country in the watershed of the Urmia lake, in its southern neighborhood with many dams and rivers, has a small amount of protection. Also, the trend of long-term changes in rainfall and drought shows that the annual rainfall in Iran is decreasing with a rate of 1.17 mm per year and all types of drought in the country have recorded an increasing trend. In general, it can be said that the drought in Iran has both intensified and spread and it is not limited to hot and dry interior regions and has even penetrated in the northern, northwestern and western half of Iran. Besides, the deserts in Iran are very few, concentrated and follow the phenomenon of climatic implantation.
تبلیغات
