از اوروک تا دشت های قفقاز سفر به دنیای حماسه های فراموش نشدنی مقایسه سفر" قیلقمش" و "بامسی بیرک" در پرتو نظریات یونگ؛ الیاده و کمبل نگاهی اساطیری به دو شاهکار ادبی جهان
آرشیو
چکیده
حماسه های کهن، آیینه ای از ترس ها، آرزوها و جهان بینی تمدن های باستانی هستند. در این میان، دو اثر حماسی قیلقمش و دده قورقود، هر کدام به ترتیب متعلق به تمدن بین النهرین و فرهنگ ترکی اوغوز، از جایگاهی ویژه برخوردارند. قیلقمش، کهن ترین حماسه مکتوب بشری، روایتی از جستجوی انسان برای غلبه بر مرگ است، در حالی که دده قورقود مجموعه ای از داستان های شفاهی است که روح جمعی و ارزش های قبیله ای ترک های اوغوز را بازتاب می دهد. این مقاله با بررسی جنبه های اساطیری این دو اثر، تلاش می کند تا هم نقاط مشترک و هم تفاوت های فرهنگی آن ها را تحلیل کند. ادبیات حماسی هر تمدن، آیینه ای است که روح جمعی، آرمان ها و ترس های یک ملت را در خود منعکس می سازد. در این میان، دو اثر سترگ «حماسه قیلقمش» و «کتاب دده قورقود» به عنوان دو ستون استوار ادبیات حماسی جهان، حامل پیام های عمیق انسانی و اساطیری هستند که گذر سده ها نتوانسته از شکوه و اهمیت آنها بکاهد.From Uruk to the Caucasus Plains A Journey into the World of Unforgettable Epics Comparing the Journeys of “Gilgamesh” and “Bamsi Beyrek” in Light of Jung, Eliade, and Campbell's Theories A Mythological Perspective on Two Masterpieces of World Literature
Ancient epics are mirrors reflecting the fears, aspirations, and worldviews of ancient civilizations. Among them, two epic works, Gilgamesh and Dede Qorqud, belonging respectively to Mesopotamian civilization and Oghuz Turkish culture, hold a distinguished place. Gilgamesh, the oldest recorded epic of humanity, narrates the human quest to overcome death, while Dede Qorqud is a collection of oral stories that reflect the collective spirit and tribal values of the Oghuz Turks. This article seeks to analyze both the commonalities and cultural differences between these two works by examining their mythological aspects. The epic literature of each civilization serves as a mirror that reflects the collective spirit, ideals, and fears of a nation. In this regard, the two monumental works, the Epic of Gilgamesh and the Book of Dede Qorqud, stand as enduring pillars of world epic literature, carrying profound human and mythological messages that the passage of centuries has not diminished in grandeur or significance. *****
Qədim dastanlar qədim sivilizasiyaların qorxularını, arzularını və dünyagörüşünü əks etdirən güzgülərdir. Bunlar arasında Mesopotamiya sivilizasiyasına aid olan “Gilqameş” və Oğuz türk mədəniyyətinə məxsus “Dədə Qorqud” adlı iki dastan əsəri xüsusi yer tutur. “Gilqameş”, bəşəriyyətin ən qədim yazılı dastanı olaraq, insanın ölümə qalib gəlmək axtarışını nəql edir, halbuki “Dədə Qorqud” Oğuz türklərinin kollektiv ruhunu və qəbilə dəyərlərini əks etdirən şifahi hekayələr toplusudur. Bu məqalə, hər iki əsərin mifoloji aspektlərini araşdıraraq, onların ortaq cəhətlərini və mədəni fərqlərini təhlil etməyə çalışır. Hər bir sivilizasiyanın dastan ədəbiyyatı, bir xalqın kollektiv ruhunu, ideallarını və qorxularını əks etdirən bir güzgüdür. Bu baxımdan, “Gilqameş” dastanı və “Dədə Qorqud” kitabı dünya dastan ədəbiyyatının iki möhkəm sütunu kimi, əsrlərin keçməsinə baxmayaraq, əzəmətini və əhəmiyyətini itirməyən dərin insani və mifoloji mesajlar daşıyır.****
Eski destanlar, antik medeniyetlerin korkularını, arzularını ve dünya görüşlerini yansıtan bir aynadır. Bu bağlamda, Mezopotamya medeniyetine ait Gılgamış Destanı ve Oğuz Türk kültürüne ait Dede Korkut, her biri kendine özgü bir yere sahiptir. İnsanlığın bilinen en eski yazılı destanı olan Gılgamış, insanın ölüme karşı zafer arayışının bir anlatısıdır; Dede Korkut ise Oğuz Türklerinin kolektif ruhunu ve kabile değerlerini yansıtan sözlü hikayeler topluluğudur. Bu makale, her iki eserin mitolojik yönlerini inceleyerek, ortak noktalarını ve kültürel farklılıklarını analiz etmeye çalışmaktadır. Her medeniyetin epik edebiyatı, bir milletin kolektif ruhunu, ideallerini ve korkularını yansıtan bir aynadır. Bu bağlamda, Gılgamış Destanı ve Dede Korkut Kitabı adlı iki büyük eser, dünya epik edebiyatının sağlam iki sütunu olarak, yüzyılların geçişine rağmen ihtişamını ve önemini kaybetmemiş derin insani ve mitolojik mesajlar taşımaktadır.
تبلیغات
