بررسی سیر تاریخی حقابه ایران از هیرمند و عوامل تأثیرگذاربر آن (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
رود هیرمند ، نقشی حیاتی در تامین آب شرب، کشاورزی و زیست محیطی در دو کشور ایران و افغانستان ایفا می کند. مناقشات بین ایران و افغانستان بر سر آب هیرمند به دوران تقسیم سیستان توسط دولت بریتانیا و ترسیم مرزهای جغرافیایی بین دوکشور باز می گردد. سیر تاریخی این مناقشه در این نوشتار در سه مرحله دوران قاجار، پهلوی و بعد از انقلاب اسلامی بررسی شده است. به نظر می رسد در استمرار این مناقشه و حل نشدن آن، علاوه بر عوامل طبیعی و تغییرات اقلیمی مانند خشکسالی یا تغییر بستر رود عوامل انسانی چندی وجود دارد که مهمتر هستند. دیپلماسی ضعیف ایران در هر سه دوره حکومتی، دخالت قدرتهای منطقه ای و فرامنطقه ای، تحولات سیاسی اجتماعی روی داده در افغانستان و فقدان اراده جدی در دولت مردان این کشور برای حل مساله آب هیرمند از جمله این عوامل هستند.A Historical Study of Iran’s Water Rights from the Hirmand River and Its Influencing Factors
The Hirmand River plays a vital role in supplying drinking water, agriculture, and environmental needs for both Iran and Afghanistan. Disputes over the Hirmand’s waters date back to the period of Sistan’s division by the British government and the delineation of geographical borders between the two countries. This article examines the historical process of this dispute during three periods—the Qajar era, the Pahlavi era, and after the Islamic Revolution—and the factors influencing it. The findings show that the lack of resolution of this conflict and its continuation is due to a set of natural and human factors, including climate change, droughts, and shifts in the riverbed. However, human factors are of greater significance, encompassing Iran’s weak diplomacy in all three political periods, the interference of regional and extra-regional powers, Afghanistan’s socio-political developments, and the lack of genuine resolve among that country’s officials to address the Hirmand water issue.
تبلیغات
