بررسی معناداری ادعای صدرالمتألهین در خصوص مطابقت فلسفه با دین (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
صدرالمتألهین در جای جای آثار خویش درباره نسبت فلسفه با دین و عدم مخالفت آن دو با یکدیگر سخن گفته است. او در این باره از دین با تعبیرات گوناگونی یاد کرده است؛ تعبیراتی چون دین و طریقه انبیاء، کتاب و سنت، شریعت حقه، شریعت خاتم الانبیاء، شرایع حقه الهیه، هذا القرآن، احادیث وارده از نبی و آل نبی، و احادیث صحیح پیامبر اسلام. او قرآن را تحریف ناشده می داند و معتقد است که باور به تحریف قرآن، با اعتقاد به حجیت قرآن در تنافی است اما درباره احادیث، و نسبت احادیث گردآوری شده در متون حدیثی با آنچه از نبی و آل نبی صادر گشته داوری نکرده است. این پژوهش پس از تبیین دقیق و مستند دیدگاه صدرالمتألهین درباره نسبت فلسفه با دین، بر اساس دوگانه سنت و حاکی از سنت یا سنت صادره و سنت واصله در دو مرحله به نقد آن دیدگاه می ۤپردازد؛ در مرحله اول نشان می دهد که نه تنها حکمت متعالیه بلکه هیچ فلسفه ای با «دین واصل»، مخالفت کلی ندارد همچنانکه هر فلسفه ای از جمله حکمت متعالیه با «دین واصل»، مخالفت جزیی دارد؛ و در مرحله دوم نشان می دهد که ادعای مخالفت یا عدم مخالفت هر فلسفه ای با «دین صادر»، ادعایی اثبات ناپذیر و ابطال ناپذیر است که در نهایت حتی در مقام جدل با متدینین نیز کارآیی ندارد.A Meaningful Examination of Mulla Sadra's Claim about the Compatibility of Philosophy with Religion
In his works, MullaSadr has spoken about the relationship between philosophy and religion . In this regard, he has mentioned religion with various definitions; . He considers the Quran to be uncorrupted and believes that the belief in the distortion of the Quran is contradictory to the belief in the authenticity of the Quran, but he has not judged the hadiths and the relationship of the hadiths collected in hadith texts with what was transmitted from the Prophet and his family. After a precise and documented explanation of Sadr al-Muta’al-Hain’s view on the relationship between philosophy and religion, this study criticizes that view in two stages based on the duality of tradition and indicates the tradition - or the transmitted tradition and the received tradition - in two stages: In the first stage, it shows that not only transcendental wisdom, but also no philosophy has a general opposition to the "religion of origin", just as every philosophy, including transcendental wisdom, has a partial opposition to the "religion of origin"; and in the second stage, it shows that the claim of opposition or non-opposition of any philosophy to the "religion of origin" is an unprovable and irrefutable claim that ultimately is not even effective in arguing with religious people.
تبلیغات
