تأملی بر دیدگاه علامه طباطبایی در فرآیند صدور عمل اختیاری (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
تحلیل فرآیند عمل اختیاری انسان از مباحث جدید فلسفه عمل است. مسأله اصلی این مقاله آن است که سخنان پراکنده علامه طباطبایی در این موضوع را به گونه ای سامان دهد که نسبت آن اولاً با نظریه اعتباریات و ثانیاً با رویکرد وجودی علامه که برآمده از حکمت متعالیه است، روشن شود. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی به سراغ آثار مکتوب علامه رفته است. نوآوری مقاله عبارتست از :1. دیدگاه علامه منطبق با مبانی دیگر او تنظیم شده است. 2. با توجه به این نظریه، به برخی پرسش های جدی عرصه «عمل» پاسخ هایی نوین ارائه شده است. 3. شکاف بین نظر و عمل، با استناد به نظریه اعتباریات و چگونگی جمع میان عوامل شناختی و غیرشناختی در فرآیند تحقق عمل، تبیین شده است. 4. نقدهایی به دیدگاه علامه وارد شده است. یافته های پژوهش: علامه با دخالت دادن حقیقت اعتبار در فرآیند تحقق فعل اختیاری، توانست شکاف بین نظر و عمل را با شیوه ای نوین مرتفع سازد. همچنین مفهوم «التفات» نقش محوری در اتصال بین مبادی غیرمعرفتی و معرفتی عمل دارد. با این حال به نظریه علامه دو اشکال وارد است: نخست آنکه باید به جای اعتبار ضرورت وجود از اعتبار ضرورت ایجاد استفاده کرد و دیگر آنکه اعتبار حسن بر اعتبار وجوب مقدم است.A Reflection on the Process of Voluntary Action from Viewpoint of Allameh Tabatabaʼi
The analysis of the process of human voluntary action is a contemporary issue in the philosophy of action. This study aims to organize the scattered remarks of Allameh Tabatabaʼi on this subject to clarify their relationship, firstly, with the theory of iʻtibārīāt (conventionalities) and, secondly, with Transcendent Wisdom (al-Hikmat al-Mutaʻāliyah). This study employs a descriptive-analytical method to examine his works. The innovations of this study include: 1. Aligning Allameh Tabatabaʼiʼs views with his other foundational principles. 2. Providing novel responses to serious questions about action based on this theory. 3. Explaining the gap between cognition and action by referencing the theory of iʻtibārīāt and how to reconcile cognitive and non-cognitive factors in the realization of action. 4. Presenting critiques of his views. The findings of this study indicated that, by incorporating iʻtibār (conventionality) into the process of realizing voluntary action, he could resolve the gap between cognition and action in a novel way. Additionally, the concept of attention (Iltifāt) plays a major role in connecting non-cognitive and cognitive principles of action. However, two critiques are raised against his theory: first, instead of iʻtibār of the necessity of existence, iʻtibār of necessity should be employed, and second, that the iʻtibār of goodness precedes the iʻtibār of necessity.
تبلیغات
