طرح واره ای از فرافلسفهٔ هایدگر (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
شکل گیری حوزه ای پژوهشی با نام «فرافلسفه» بیش از هر چیز معلولِ بحرانی است که فلسفه در عصر حاضر برای اثبات اصالت و توجیه کارآمدی خود با آن مواجه است. اما همین امر می تواند مزایایی برای فکر فلسفی به همراه داشته باشد. ازجمله اینکه بستر مناسبی برای بازخوانی نظام مند و مسئله محور از تاریخ فلسفه فراهم آورد. در این مقاله، تلاش بر این است که، در قالب چارچوب و الگوهای طرح شده در فرافلسفه، مروری بر رئوس اندیشه هایدگر صورت گیرد و مزایا و امکانات مندرج در آن جهت مشارکت در مباحث جاری فلسفه تبیین شود. در این راستا، ابتدا، ضمن مرور بر چهار رویکردی که محققان فرافلسفه به عنوانِ الگوهای کلی در فلسفه ورزی معرفی کرده اند، از نسبت تفکر هایدگر با هریک از این موارد پرسش می کنیم. این الگوها به ترتیب عبارت اند از: افلاطون گرایی، فلسفه به مثابه منطقِ علم، فلسفه به مثابه پژوهشی استعلایی و فلسفه به مثابه جهان بینی. در ادامه، باتوجه به مباحث جاری درباره نسبت فلسفه با «روش شناسی»، تلقی هایدگر از چیستی فلسفه را، با تمرکز بر مسئله «روش»، بازخوانی می کنیم و در انتها نیز، باتوجه به موارد قبل، ملاحظاتی درباره تکوین دوگانه قاره ای و تحلیلی در فلسفه معاصر و نقش هایدگر در ایجاد و تعمیق این گسست بیان خواهیم کرد و این بازاندیشی را مقدمه ای قرار می دهیم برای بحث از امکانِ وحدت و تألیف بین این دو جریان در عصر حاضر.An Outline of Heidegger's Metaphilosophy
The emergence of "metaphilosophy" as a distinct field of inquiry can be seen as a response to the contemporary crisis of philosophy—namely, its struggle to justify both its authenticity and its practical relevance. Yet this very crisis may also yield significant opportunities for philosophical thinking, particularly by providing a framework for a systematic and problem-oriented re-reading of the history of philosophy. This paper examines key elements of Heidegger’s thought through the lens of contemporary metaphilosophical models, aiming to clarify their potential contribution to ongoing philosophical debates. To this end, we begin by reviewing four dominant paradigms identified in the metaphilosophical literature as fundamental modes of philosophizing—namely, Platonism, philosophy as the logic of science, philosophy as transcendental inquiry, and philosophy as worldview. We then explore Heidegger’s relation to each of these approaches. Subsequently, in light of contemporary discussions about the methodological status of philosophy, we reconsider Heidegger’s account of what philosophy is, with particular attention to the problem of method. Finally, we conclude by framing this reassessment as a prelude to the broader question of whether a reconciliation—or even a synthesis—between these traditions remains possible in our present philosophical horizon.
تبلیغات
