تنظیم کارکرد نمایندگی حوزه انتخابیه؛ حلقه مفقوده نظم حقوقی مجلس شورای اسلامی در جمهوری اسلامی ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
بسیاری از کشورها کارکرد «نمایندگی» را در کنار قانونگذاری و نظارت از وظایف اصلی نمایندگان پارلمان محسوب می کنند . این کارکرد اگرچه کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته اما در ادبیات موضوعی حول مطالعات پارلمان از ردپایی برجسته برخوردار است. کارکرد نمایندگی با چهار گونه پاسخ دهی سیاستی، خدماتی، تخصیصی و نمادین به حوزه های انتخابیه (مکانی خارج از مقر پارلمان در مرکز سیاسی) مرتبط است. نظام های سیاسی می توانند از طریق تنظیمات نهادی متناسب و وضع مجموعه ای از قوانین به تنظیم گری در روند اعمال کارکرد نمایندگی اعضای پارلمان بپردازند. در جمهوری اسلامی ایران به نظر می رسد نمایندگان مجلس شورای اسلامی با توجه به طراحی نهادی و نظام انگیزشی موجود بیش از حد به سمت پاسخ دهی خدماتی و نگاه های محلی سوق پیدا کرده اند. در این ساختار نمایندگان معمولاً پیش از آنکه وظایف کلان مجلس حول قانونگذاری و نظارت را مدنظر قرار دهند، تلاش خود را صرف برقراری الگوها و شبکه های ارتباطی مؤثر در حوزه های انتخابیه می کنند تا بتوانند انتخاب مجدد خود را تضمین کنند. این مقاله با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی نقش نظام انگیزشی متأثر از زنجیره نهادی بر غلبه محلی گرایی در رفتار نمایندگان مجلس شورای اسلامی را بررسی کرده که نشان می دهد در غیاب نهادهای مکمل مهمی از قبیل مجلس دوم، احزاب کارآمد، نظام انتخاباتی حزب محور و قواعد داخلی متناسب در مجلس شورای اسلامی، نمایندگان که باید طبق اصل هشتادوچهارم قانون اساسی پاسخگوی تمام ملت باشند؛ به سمت تمرکز بیش از حد بر امور حوزه انتخابیه سوق داده شده اند . پرسش اصلی پژوهش این است که اساساً کارکرد نمایندگی اعضای پارلمان در مقام پاسخگویی به حوزه انتخابیه از چه مختصات و ویژگی هایی برخوردار است و آیا می توان از لحاظ هنجاری الگوی خاصی برای کارکرد نمایندگیِ حوزه انتخابیه اعضای پارلمان مشخص کرد؟Regulating the Function of Representation in Electoral Districts: The Missing Link in the Legal Order of the Islamic Consultative Assembly in the Islamic Republic of Iran
In many countries, the function of "representation" is considered one of the main duties of parliamentary representatives alongside legislation and oversight. Although this function has received less attention from researchers, it has a prominent footprint in the literature surrounding parliamentary studies. The function of representation is related to four types of responsiveness: policy, service, allocation, and symbolic, to electoral districts (areas outside the parliament's political center). Political systems can regulate the process of exercising the representation function of parliament members through appropriate institutional arrangements and the establishment of a set of laws. In the Islamic Republic of Iran, it seems that members of the Islamic Consultative Assembly have been excessively inclined towards service responsiveness and local perspectives due to the existing institutional design and incentive system. In this structure, representatives usually prioritize establishing effective communication patterns and networks in their electoral districts over considering the broader legislative and oversight duties of the parliament to ensure their re-election. This article uses a descriptive-analytical method to examine the role of the incentive system influenced by the institutional chain on the predominance of localism in the behavior of members of the Islamic Consultative Assembly. It shows that in the absence of important complementary institutions such as a second parliament, effective parties, a party-centered electoral system, and appropriate internal rules in the Islamic Consultative Assembly, representatives, who should be accountable to the entire nation according to Article 84 of the Constitution, have been excessively directed towards focusing on electoral district matters. The main research question is: What characteristics and features does the function of representation of parliament members in responding to their electoral districts possess, and can a specific normative model for the representation function of parliament members in electoral districts be established?
تبلیغات
