روایات الحاقی

به دلیل اهمیتی که شاه نامه فردوسی در میان مردم داشته دست نویس های آن غالباً مورد دستکاری کاتبان و مالکان آن قرار می گرفته است. یک نمونه از دخل و تصرّفات این افراد، سرودن روایاتی بود که به انگیزه های گوناگون، به متن افزوده می شد. تعدّد این روایات کوتاه و بلند چنان است که امروز کمتر دست نویسی از شاه نامه می شناسیم که این الحاقیات در آن راه نیافته باشد. در سال های اخیر و با رشد کمّی و کیفی پژوهش های حماسی، شمار بسیاری از روایات الحاقی شاه نامه، شناسایی و معرّفی شده اند با این وجود گاهی در برخی دست نویس ها، روایات افزوده دیگری نیز دیده می شود که تاکنون به آن توجّه نشده است. در این مقاله نخست به بررسی پژوهش هایی می پردازیم که به معرّفی و نقد روایات الحاقی شاه نامه پرداخته اند سپس سه روایت الحاقی دیگر «داستان نبرد طهمورث با دیوان»، «ازدواج جمشید با دختر شاه هند» و «فرستادن خاقان چین به زابلستان به اسارت» را که وارد برخی دست نویس های قرن نهم به بعد شده است معرّفی می کنیم و به بررسی آن ها می پردازیم.