مطالب مرتبط با کلیدواژه

SHAP


۱.

Explainable Diabetes Prediction via Hybrid Data Preprocessing and Ensemble Learning(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: Diabetes Prediction Explainable AI Ensemble learning lime SHAP E-Health

تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۴۴
Accurate and early prediction of diabetes is crucial for initiating prompt treatment and minimizing the risk of long-term health issues. This study introduces a comprehensive machine learning model aimed at improving diabetes prediction by leveraging two clinical datasets: the PIMA Indians Diabetes Dataset and the Early-Stage Diabetes Dataset. The pipeline tackles common challenges in medical data, such as missing values, class imbalance, and feature relevance, through a series of advanced preprocessing steps, including class-specific imputation, engineered feature construction, and SMOTETomek resampling. To identify the most informative predictors, a hybrid feature selection strategy is employed, integrating recursive elimination, Random Forest-based importance, and gradient boosting. Model training uses Random Forest and Gradient Boosting classifiers, which are fine-tuned and combined through weighted ensemble averaging to boost predictive performance. The resulting model achieves 93.33% accuracy on the PIMA dataset and 98.44% accuracy on the Early-Stage dataset, outperforming previously reported approaches. To enhance transparency and clinical applicability, both local (LIME) and global (SHAP) explainability methods are applied, highlighting clinically relevant features. Furthermore, probability calibration is performed to ensure that predicted risk scores align with true outcome frequencies, increasing trust in the model’s use for clinical decision support. Overall, the proposed model offers a robust, interpretable, and clinically reliable solution for early-stage diabetes prediction.
۲.

شناسایی قراردادهای خوددرمان شونده با یادگیری ماشین: تحلیل دقت و تفکیک پذیری بدهی های ۳۰ تا ۹۰ روزه(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

کلیدواژه‌ها: پیش بینی وصول مطالبات غیرجاری هوش مصنوعی توضیح پذیر یادگیری ماشین SHAP تحلیل ویژگی ها

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
پیش بینی وصول مطالبات غیرجاری از جمله چالش های کلیدی در مدیریت مالی مؤسسات مالی و اعتباری به شمار می آید. این مسأله نه تنها بر پایداری و سلامت مالی بانک ها تأثیرگذار است، بلکه به طور مستقیم بر توانایی آن ها در مدیریت ریسک و تعیین استراتژی های اعتباری مؤثر تأثیر می گذارد. پژوهش حاضر به منظور ارائه مدلی پیش بینی برای تعیین احتمال وصول مطالبات غیرجاری در قراردادهای با بدهی سررسید شده میان 30 تا 90 روز، از روش های مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده کرده است. در این تحقیق، الگوریتم های یادگیری ماشین، شامل درخت تصمیم گیری، جنگل تصادفی و تحلیل های شفاف سازی مدل، به ویژه SHAP (SHapley Additive exPlanations)، برای تحلیل داده های مالی و پیش بینی وضعیت وصول مطالبات به کار رفته اند. نتایج تحلیل ها نشان می دهند که مدل های یادگیری ماشین با دقت قابل توجهی قادر به تفکیک و جداسازی قراردادهای خوددرمان شونده از دیگر قراردادها در آینده هستند.یافته ها نشان می دهند مدل های یادگیری ماشین توان بالایی در تفکیک قراردادهای خوددرمان شونده از دیگر موارد دارند. ابزار SHAP نیز در تحلیل ویژگی های مؤثر بر پیش بینی نقش کلیدی ایفا کرده است. این رویکرد می تواند به طور مؤثری در بهبود راهکارهای مدیریت ریسک اعتباری بانک ها به کار گرفته شود.