صمد رسول زاده اقدم

افغانستان به عنوان یک کشور همسایه با مشکلات امنیتی و اقتصادی جدی روبه رو بوده و بسیاری از افغانستانی ها به دنبال بهبود شرایط زندگی خود به کشورهای همسایه مهاجرت می کنند، ایران به عنوان یکی از مقصدهای اصلی این مهاجران انتخاب می شود. مهاجرانی که به شکل غیرقانونی از افغانستان به ایران می آیند از مهارت و توانایی خاصی برخوردار نبوده و در کارهای رده پایین جامعه مشغول به کار می شوند. کودکان این مهاجران نیز به دلیل مشکلات اقتصادی خانواده هایشان مجبور به کار می شوند. با توجه به اینکه بسیاری از کودکان و نوجوانان افغانستانی در ایران به دنیا آمده اند یا در سنین کودکی به این کشور مهاجرت کرده اند، مسئله فرهنگ پذیری آن ها از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این راستا، هدف پژوهش حاضر فهم راهبردهای فرهنگ پذیری کودکان کار افغانی در ایران است. در پژوهش حاضر با بهره گیری از روش کیفی و رویکرد پدیدارشناختی، از تکنیک مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته برای جمع آوری اطلاعات پژوهش استفاده شده است. مشارکت کنندگان پژوهش را کودکان افغانی حاضر در مرکز حامی پرتو در منطقه 5 تهران تشکیل داده اند و با 18 نفر از آن ها مصاحبه شده است. برای انتخاب مشارکت کنندگان از روش نمونه گیری هدف مند با حداکثر تنوع استفاده شد. داده ها با استفاده از روش موستاکاس تحلیل شده اند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که راهبردهای فرهنگ پذیری کودکان کار افغانی عبارتند از: همانندسازی، جدایی یا انفصال، هماهنگی یا انطباق، حاشیه گزینی یا انزواطلبی. یکپارچگی، رایج ترین شکل راهبرد فرهنگ پذیری است؛ چراکه به کودکان کار افغانی اجازه می دهد با وجود پایبندی به هویت فرهنگی و ارزش های جامعه خویش، خود را با هویت و فرهنگ جامعه میزبان وفق دهند.  

پژوهش از نوع پژوهش های ترکیبی است. جامعه آماری در بخش کیفی، مدیران، کارشناسان و صاحب نظران حوزه مسکن و در کمی، 71913 نفر از شهروندان که از طرح های دولتی بهره مند شده اند، می باشند. از نرم افزارهای مکس کیو دی ای، اس پی اس اس و آموس در پژوهش استفاده گردید. یافته های بخش کیفی نشان داد که شرایط علی سیاست گذاری های موفق شامل مدیریت مقرون به صرفگی، مکان یابی با محوریت برابری اجتماعی و بهره مندی عمومی، بهسازی شهری همراه با جلب مشارکت مدنی، سازگاری با شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و اقلیمی منطقه، رعایت استانداردهای علمی مقوله محوری شامل ایجاد هماهنگی با برنامه های توسعه شهری و روستایی، توجه به فرهنگ اقلیم و اقتصاد مناطق، مخاطب شناسی، توجه به مسائل فرهنگی، اعتمادسازی قبل از اجرا، بستر و زمینه شامل مدیریت بهینه اراضی و تأکید بر بهره وری، انبوه سازی، ارتقای فنی، ایجاد حس تعلق به مکان هست. شرایط مداخله گر شامل ساخت خودیار و تدریجی، حمایت از تعاونی مسکن، سیستم تضمین کیفیت و ایجاد اطمینان است. راهبردها شامل کنترل شکاف عرضه و تقاضا، توجه به نمادهای فرهنگی و نشانه های اجتماعی، توجه به فرهنگ اقلیم و اقتصاد مناطق، کنترل قیمت اجاره و پیامدها شامل تعادل بازار، کاهش استهلاک، ارتقای شاخص های بهسازی مسکن روستایی، ایجاد حس تعلق به مکان با سبک های معماری نوین و واگذاری امور به مردم در اجرای طرح می باشد. یافته های بخش کمی نشان داد اثر مستقیم سیاست گذاریهای توسعه ای دولت در بخش مسکن بر ارتقای مؤلفه های هویت، حس تعلق، امنیت و مشارکت در بین اقشار آسیب پذیر استان اردبیل مثبت و معنی دار است.

با توجه به رشد روزافزون رسانه های اجتماعی و اهداف و انگیزه های مختلفی که کاربران جوان در استفاده از این رسانه ها دارند، پژوهش حاضر با هدف شناسایی اهداف و انگیزه های کاربران جوان ایرانی رسانه های اجتماعی و همچنین مشخص ساختن سنخ های گوناگون این کاربران جوان انجام شده است. در واقع، این پژوهش با استفاده از یک رویکرد ترکیبی و بهره گیری از تکنیک مصاحبه نیمه ساخت یافته و توزیع پرسشنامه محقق ساخته در بین 2100 نفر از کاربران جوان ایرانی در پنج شهر اصفهان، تبریز، تهران، مشهد و ساری در پی سنخ شناسی کاربران جوان رسانه های اجتماعی بوده است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مهمترین اهداف و انگیزه های کاربران جوان در استفاده از رسانه های اجتماعی عبارت اند از: کسب اخبار و اطلاعات، برقراری ارتباط با دوستان، آشنایان و همکلاسی ها، دوست یابی جدید و ارتباط با دوستان قدیمی، تشکیل گروه و شرکت در بحث ها و امکانات دیگر، بیان احساسات و عواطف خود، دیدن عکس ها و فعالیت های دوستان خود، آشنایی با سبک ارتباطات مدرن و مجازی، پیگیری و دنبال کردن مباحث مورد علاقه خود، گوش دادن به موسیقی، به اشتراک گذاری هر گونه ویدئو، عکس، کلیپ، تفریح و سرگرمی و وقت گذرانی و فرار از مشکلات زندگی روزمره. سایر یافته های پژوهش نشان داد که کاربران جوان ایرانی را می توان به هشت گروه فعالان، منفعلان، رابطه جویان، دانلودگران، خبرخوان ها، مباحثه گران، هرزه نگاران و سرگرمی جویان تقسیم نمود.

امنیت یکی از مهمترین نیازهای اساسی بشر است و نخستین شرط لازم برای پیشرفت و رسیدن به توسعه برای جوامع متمدن محسوب می شود. پژوهش های مختلف نشان داده اند که فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی همچون شبکه های اجتماعی مجازی از عوامل تاثیر گذار بر احساس امنیت فرهنگی و اجتماعی هستند. بر این اساس، سوال اصلی نوشتار حاضر این است که استفاده از شبکه اجتماعی فیس بوک چه تاثیری بر احساس امنیت فرهنگی و اجتماعی جوانان دارد؟ پژوهش حاضر، به صورت پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته با حجم نمونه 384 نفر در بین جوانان تبریزی کاربر فیس بوک در سال 1395 انجام شده است. روش نمونه گیری، نمونه گیری در دسترس و داوطلبانه است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که بین مدت زمان عضویت در فیس بوک، میزان استفاده از فیس بوک، نوع استفاده از فیس بوک و واقعی تلقی کردن محتوای مطالب فیس بوک و احساس امنیت فرهنگی و اجتماعی کاربران رابطه معنادار معکوسی وجود دارد؛ به طوری که با افزایش میزان مدت زمان عضویت، میزان استفاده، نوع استفاده و واقعی تلقی کردن محتوای مطالب ارائه شده در فیس بوک از سوی کاربران، میزان احساس امنیت فرهنگی و اجتماعی آنها کاهش پیدا می کند. همچنین، متغیرهای مستقل وارد شده در مدل رگرسیونی پژوهش توانسته اند 12 درصد از تغییرات احساس امنیت اجتماعی و 16 درصد از تغییرات احساس امنیت فرهنگی کاربران را تبیین کنند.

هدف پژوهش حاضر، مطالعه رابطه پایبندی به ارزش های جمعی (خانوادگی، دینی، فرهنگی- اجتماعی) و استفاده از رسانه های ارتباط جمعی (تلویزیون، شبکه های ماهواره ای، اینترنت، شبکه های اجتماعی مجازی) با رفتارهای پرخطر است.روش تحقیق این مطالعه، پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان در سال تحصیلی 96-1395 تشکیل داده اند که تعداد آنها برابر با 7000 نفر است. از این جامعه آماری، تعداد 370 دانشجو به صورت نمونه گیری طبقه بندی شده انتخاب گردیده اند.یافته های پژوهش حاکی از آن است که بین متغیرهای جنس، وضعیت تأهل و پایگاه اقتصادی- اجتماعی با رفتارهای پرخطر تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین، بین متغیرهای میزان استفاده از رسانه ها و پایبندی به ارزش های جمعی با رفتارهای پرخطر رابطه معناداری وجود دارد. در مجموع، متغیرهای مستقل وارد شده (پایبندی به ارزش های خانوادگی، دینی، فرهنگی- اجتماعی و میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی) در مدل رگرسیونی پژوهش توانسته اند 32 درصد از تغییرات رفتارهای پرخطر دانشجویان را تبیین کنند.