ریتا محمدعلی یان لاله

شعر معاصر فارسی در بحبوحه مشروطه به دنبال ترجمه آثار ادبی تکانه های شدید ادبی روبرو شد و به تصویر سازی گرایش نمود و در این مسیر با استفاده از ابزار نمایشی هم چون گفت وگو ، صحنه و شخصیت پردازی و غیره به نمایش نزدیک شد و از محدوده شنیداری به مرحله دیداری و اجرا هدایت گردید. نیما یوشیج در « افسانه» قدم های مهمی در این زمینه برداشت؛سپس شاعرانی هم چون شهریار با این رویکرد به آفرینش ادبی پرداخته اند؛ شهریار شاعر معاصر به تناسب شعر و نمایش توجه داشته و رد پای عناصر درام در اشعارش محسوس می باشد. روش های خوانش مستقیم متون ادبی جهت انتقال پیام های فرهنگی بسنده نبوده، به بستری جدید نیاز دارد تا توانمندی های متون در صحنه ، با برجسته سازی مولفه های نمایش، بازیابی شود تا شاهد یک نمود مجسّم فرهنگی هنرمندانه و قدرتمند باشیم. مثنوی «مولانا در خانقاه شمس» نمونه ای برجسته از پیوند ادبیات و نمایش است که با بهره گیری از عناصر نمایشی، فضایی دراماتیک خلق می کند و در خوانش اولیّه قابلیت اقتباس نمایشی را نشان می دهد. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی از طریق مطالعه کتابخانه ای به بررسی عناصر بنیادین نمایش، همچون طرح، حرکت، روایت، ستیز، شخصیّت ، صحنه پردازی و گفتگو، جهت بازآفرینی ادبیات و زنده نگه داشتن میراث ادب پارسی با تمرکز بر اثری از شهریار، صورت گرفته است. اهمیت این پژوهش تبیین پیوند میان ادبیات و هنرهای نمایشی برای تقویت تاثیرگذاری شعر است تا ضمن شناسایی ویژگی های نمایش، مولفه های موثر در ارتقای کیفیت زیبایی شناختی و معنایی شعر آشکار شود. نتیجه پژوهش نشان می دهد شعر غنای کافی برای تبدیل شدن به متنی نمایشی دارد.