بررسی نحوه تلخیص تذکره عطار توسط حاجی بابای قزوینی در تذکره کلام الملوک(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
منبع:
بهارستان سخن سال ۲۲ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۶۸
1 - 24
حوزههای تخصصی:
تذکره کلام الملوک، اثر حاجی بابای قزوینی است که در سده یازدهم هجری تألیف شده و دارای 324 صفحه است. بخشی از این نسخه برداشت دوباره ای از تذکره اولیای عطار است که قریب نیمی از مشایخ آن را ذکر کرده است. از آن جایی که این نسخه منحصر ب ه فرد تاکنون تص حیح نشده و از اهمی ت و ارزش بسی اری برخوردار ب وده و بعد از گذشت سال ها هنوز به جامعه ادبی معرفی نشده است، احیا و تصحیح آن ضروری است. در این پژوهش مقابله تذکره اولیای عطار (تصحیح رینولد آلن نیکلسون) با تذکره کلام الملوک صورت گرفته است که مؤلف متن را به شیوه ای خاص تلخیص کرده و به نظر می رسد نسخه ای غیر از نسخه های موجود تذکره عطار در دست داشته است که اینک از سرنوشت آن اطلاعی در دست نیست. از اختلافات دو تذکره می توان به، اضافه کردن معنی عبارات فارسی و عربی، معنی کردن واژگان ثقیل، اضافه کردن برداشت خویش، آوردن ابیاتی متناسب با موضوع، جابجایی مطالب، آوردن مطالبی در رابطه با قرآن خواندن و ذکر و خلاصه کردن برخی حکایات نام برد. همچنین با توجه به ناشناس بودن شاعر برخی ابیات موجود در متن، می توان اینگونه ابیات را به خود او یا پسرش نسبت داد.