رضا اردبیلی

پیامبر اسلامˆ در طول تاریخ، انواع روابط سیاسی، اجتماعی و... با اقوام و ملّت ها و در تمامی برخوردهای سیاسی، اجتماعی و... و همچنین در تبیین و تبلیغ با نمایندگان آنها و سران کشورها، همواره موفق بود و هرگز از خصلت های ضد ارزش استفاده نکرد و همواره از سادگی و صداقت بهره گرفت. پیامبر گرامی اسلامˆ در راه تبیین و تبلیغ فرامین الهی آن چنان با اخلاق نیک با مردم به مدارا و مهربانی رفتار می کرد که همه را مجذوب خود ساخته بود و طوایف و قبایل مختلف که همه دشمن یک دیگر بودند، به گرد او جمع شدند. در این تحقیق، از روش آمیزه ای و اسناد نوشتاری و سامانه های رایانه ای و نرم افزارهای علمی و روش داده پردازی توصیفی بهره برده شده است. در نوشتار پیش رو، نتایج تبیین و تبلیغ در سیره نبوی از منظر علّامه طباطبایی مورد ارزیابی قرار می گیرند که عبارت اند از: نقش تبیین و تبلیغ در مبارزه با اهداف طاغوت؛ تأثیر اخلاق حسنه و سعه صدر در تبیین و تبلیغ؛ نقش بیان شیوا و زبان لین در تبیین و تبلیغ؛ جایگاه بصیرت، پشتوانه و ضمانت اجرایی در تبیین و تبلیغ؛ تبیین و تبلیغ با انواع ابزارهای رسمی و غیر رسمی.

یکی از دانش های تعیین کننده در قلمرو قرآن پژوهی به ویژه تفسیر قرآن کریم، ادبیات عرب است. مقاله حاضر، کاوشی نظری به روش توصیفی تحلیلی و کتابخانه ای است که برای تبیین نقش ظرافت های ادبی علامه در المیزان سامان یافته و در مقام پاسخگویی به این پرسش است که سهم ادبیات در المیزان نسبت به سایر تفاسیر چه اندازه است و چه تفاوت هایی با سایر تفاسیر از لحاظ ادبی دارد؟ پژوهشگر از رهگذر پردازش داده ها، به این نتیجه رسیده است که علامه در مواجهه با قواعد ادبی، شیوه خاص به خود را دارد که در اکثر تفاسیر دیگر این روش وجود ندارد. ایشان با روش هدف محور به قواعد ادبی می نگرد و تلاش می کند این قواعد را در خدمت فهم صحیح قرآن به کار گیرد. ایشان با استنباط نکات ظریف ادبی، نگاهی متفاوت از دیگران و قابل فهم تر به تفسیر ارائه می کند.

این پژوهش جایگاه عصمت پیامبر اکرمˆ از دیدگاه محدّثان فریقین را مورد بررسی قرار می دهد. انبیای الهی از گناه، معصوم و از خطا مصون اند. عصمت ، حالتی است که شخص را از قرار گرفتن در خطا و گناه باز می دارد؛ براین اساس برای ایشان عصمت از گناهان پیش از تصدّی مرتبه پیامبری، عصمت در تلقى و ابلاغ وحى، عصمت از گناهان پس از تصدّی مرتبه پیامبری، عصمت از ترک مستحبات، عصمت از گناه سهوی، عصمت از اشتباه در امور عادی و رذایل اخلاقی، عصمت از اشتباه در تبیین دین و اعتقادات و عصمت از اشتباه در نظریات علمی وجود دارد. در این تحقیق، از روش آمیزه ای و تلفیقی و به کمک اسناد نوشتاری و سامانه های رایانه ای و نرم افزارهای علمی و روش داده پردازی توصیفی استفاده شده است. در این مقاله تقریب نگاه اهل سنّت در مسئله عصمت، دیدگاه شیعی و بیان اختلافات در مسئله و جنبه های الهی شخص نبی اکرم و جنبه های فردی اجتماعی در دیدگاه فریقین ازجهت عصمت مورد ارزیابی قرار می گیرد.