میر باقر عباسی

مقدمه: سازمان تجارت جهانی مولود پدیده مرکب و پیچیده جهانی شدن و انفجار ارتباطات و اطلاعات است. تحولات ِ فراساختارهایِ تاریخی به صورت اعوجاجی و بسیار پیچیده در یک بر همکنشی متقابل و به قول میشل فوکو، "ناپیوستگی تاریخی"  در  دگرگونی حقوقیِ جغرافیایِ  تجارت تاثیر گذاشته اند. جهانی شدن اقتصاد از دیدگاه حقوقی و سیاسی آن به مفهوم در نظر گرفتن کمترین نقش برای حدود مرزهای جغرافیایی کشورها در فعالیت های اقتصادی از قبیل تجارت، سرمایه گذاری، تولید و نقل و انتقالات مالی است. هدف: محدودیت های ساختاری حل و فصل اختلافات در گات 1947 که تنها در دو ماده 22 و 23 گنجانده شده بود، بعد از دور اروگوئه  با تفاهم نامه راجع به قواعد و رویه های حاکم بر اختلافات که در 27 ماده تنظیم شده است به ساختاری منسجم دست یافته است که این ساختار با اصولی همانند اصل دولت کامله الوداد، دامپینگ، اصل تجارت آزاد و اصل انصاف و ... همراه با ظرفیت های کنوانسیون های بین المللی دیگر زمینه چرخش آزاد تجارت بین الملل و رشد آن را فراهم نموده است. روش شناسی:  تحقیق حاضر به روش اسنادی و استدلالی پیش می رود. قلمرو جغرافیایی: تحقیق در واقع مناسبات حقوقی و تاثیر آن بر فضای کلان سیاسی اقتصادی کشورهای جهان سوم است. یافته ها و بحث: نتایج تحقیق حاکی است که در فرایندهای ساختاری سازمان تجارت جهانی اصل دولت کامله الوداد و موافقت نامه ضد دامپینگ سازمان بر عرصه پهناور تجارت بین المللی موثر بوده است و امکان هایی مانند رکن حل اختلاف و ممانعت از اقدام متقابل دولت ها بر علیه همدیگر و همچنین امکان تشکیل پانل های هیات های رسیدگی و رکن استیناف و نیز ضمانت های قدرتمنت اجرایی زمینه تعادل و تداوم سازمان تجارت جهانی را و بالطبع رشد حقوق تجارت بین المللی را فراهم نموده است. نتیجه گیری: انقلاب تجاری ناشی از انفجار اطلاعات و ارتباطات و تسریع جهانی شدن بعد از  سال های 2000 میلادی، حکایت از ضرورت نهادینه شدن سازمان تجارت جهانی و عمیق تر شدن در اصول و مبانی آن در جغرافیای جدید تجارت بین الملل است که فراتر از وضعیت های ناشی اتحادیه های کلاسیک و محدود منطقه ای بلکه با تضعیف کنترل های مرزی و تعرفه های گمرکی همراه شده است.