فاطمه سارانی ملاک

رشد فزاینده شهرنشینی و سیاست هایی که در پی رشد و توسعه کشور اتخاذ شده، به مشکلاتی منجر شده که از آن تحت عنوان بحران مسکن یاد می شود. نوع پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی توسعه ای می باشد و از جهت ماهیت و روش توصیفی تحلیلی است. در این پژوهش 17 شاخص مربوط به مسکن در زمینه شاخص های کیفی، کمی، کالبدی، اقتصادی و جمعیتی تعریف شد. این شاخص ها از داده های خام بلوک های آماری شهرهای استان مازندران در سال های1385 و 1395 به دست آمد. اطلاعات و داده ها در محیط EXCEL، SPSS پردازش شد و نقشه ها در Arc GIS تهیه و ترسیم شده است. با استفاده از روش های تحلیل عاملی و تحلیل خوشه ای به شناخت، تحلیل و رتبه بندی وضعیت شهرها پرداخته شد. نتایج حاصل از رتبه بندی براساس روش تحلیل مؤلفه اصلی نشان داد، شهرهای ساری، آمل، قائمشهر و بابل به ترتیب در چهار رتبه اول قرار دارند و شهرهای کجور، زرگر شهر، فریم و بلده به ترتیب چهار رتبه آخر برخورداری از شاخص های مسکن را به خود اختصاص داده اند. براساس روش تحلیل خوشه ای، شهرهای استان در چهار خوشه طبقه بندی شده اند که در خوشه اول 21 شهر و 13 درصد جمعیت شهری، در خوشه دوم 32 شهر و 86 درصد جمعیت شهری، در خوشه سوم 2 شهر و 1 درصد جمعیت شهری، در خوشه چهارم 3 شهر و حدود 1 درصد دیگر جمعیت شهری قرار گرفته است. طبق نتایج بین کیفیت مسکن با متغیرهای اندازه شهر، تراکم جمعیت، تراکم ساختمانی، تراکم مسکونی و مساحت شهرها رابطه مستقیم معنی دار ولی با متغیر ارتفاع شهر از سطح دریا رابطه معکوس معنی دار وجود دارد.