سجاد هادی هلیل

زمینه و هدف: این پژوهش به بررسی عوامل اقتصادی و محیط زیستی مؤثر بر انتشار دی اکسیدکربن در ایران با درنظرگرفتن نقش گردشگری، انرژی های تجدیدپذیر و رشد اقتصادی پرداخته است با توجه به چالش های فزاینده ناشی از تغییرات اقلیمی و افزایش انتشار گازهای گلخانه ای، به ویژه دی اکسیدکربن (CO2)، هدف اصلی مطالعه، تحلیل رابطه بین ورود گردشگران، مصرف انرژی های فسیلی و تجدیدپذیر، رشد اقتصادی، توسعه مالی، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص و جمعیت با میزان انتشار CO2 در ایران است. روش شناسی: داده های سالانه مربوط به سال های 1990 تا 2023 گردآوری شده و با استفاده از آزمون های ریشه واحد و مدل خودرگرسیون با وقفه های توزیعی (ARDL) مورد تحلیل قرار گرفته اند. این روش امکان بررسی تأثیرات کوتاه مدت و بلندمدت متغیرها را بر انتشار کربن فراهم می آورد. یافته ها: نتایج حاکی از آن است که ورود گردشگران و مصرف انرژی های فسیلی تأثیر مثبت و معناداری بر انتشار CO2 دارند؛ درحالی که استفاده از انرژی های تجدیدپذیر می تواند به کاهش این انتشار کمک کند. این یافته ها بیان گر آن است که توسعه گردشگری بدون توجه به نوع مصرف انرژی، می تواند به افزایش آلودگی محیط زیستی منجر شود. نتیجه گیری: نتایج تحقیق بر اهمیت توسعه زیرساخت های انرژی تجدیدپذیر در صنعت گردشگری تأکید دارد. همچنین می تواند به سیاست گذاران در طراحی راهبردهای مؤثر برای کاهش انتشار کربن و ترویج توسعه پایدار کمک کند. نوآوری و اصالت: نوآوری اصلی پژوهش، استفاده از مدل ARDL برای تحلیل روابط دینامیک میان متغیرها و بررسی هم زمان تأثیرات کوتاه مدت و بلندمدت است.