یونس رخشانی

به منظور افزایش امنیت و توسعه مناطق میبایست شناسایی کامل فاکتورهای جغرافیایی بهویژه مشخصات توپوگرافی و ژئومورفولوژیکی در تدوین اصول و راهبردهای پدافند غیر عامل سرلوحه کار قرار گیرد. هدف از این پژوهش ارزیابی تأثیر لندفرم های ژئومورفولوژیکی در پدافند غیرعامل شهرستان زاهدان می باشد. در این پژوهش از 15 لایه متفاوت ازجمله: ارتفاع، شیب، جهت شیب، فاصله از آبراهه، فاصله از دشت سیلابی، فاصله از جاده، فاصله از گسل، خاک، زمینشناسی، کاربری اراضی، دما، بارش، فاصله از مراکز سکونتگاهی، فاصله از مخروط افکنه و وضعیت توپوگرافی (دشت و کوهستان) استفاده شده است. همچنین در این تحقیق از دو روش تحلیل سلسله مراتبی و تحلیل شبکهای بهره گرفته شده است. یافته های پژوهش نشان دادند که تاثیرگذارترین عامل در پدافند غیرعامل، مناطق کوهستانی و عامل محدودکننده مناطق پست و هموار است. به عبارت دیگر، مناطق غرب و شرق منطقه موردمطالعه، به دلیل برخورداری از ارتفاعات و کوهستانی بودن درکنار دیگر عوامل محیطی همچون بارش، نوع خاک، دشت های سیلابی و غیره باعث شده تا در خروجی نهایی پژوهش، از نظر پدافند غیرعامل دارای وضعیت مناسب باشند. از سوی دیگر، مناطق نامناسب سطح زیادی از بخش های شمال و مرکز شهرستان را دربرگرفته است، به طوری که وضعیت نامناسب این مناطق نیز با بسیاری از شاخص ها همخوانی دارد. یافته های به دست آمده از تحلیل سلسله مراتبی نشان می دهند که حدود 1233 کیلومترمربع از وسعت منطقه ازلحاظ اصول پدافند غیرعامل در وضعیت نامناسب، 89/54 کیلومترمربع در وضعیت نسبتاً مناسب و 14250 کیلومترمربع در وضعیت مناسب قرا دارند. همچنین براساس نتایج حاصل از تحلیل شبکه ای، مشخص شد که بیشتر گستره منطقه مطالعاتی در وضعیت مناسب قرار دارد.