هیمن رحمن پور

با رشد شهرنشینی در جهان و تأکید بر توسعه پایدار، تبدیل معابر شهری به پیاده راه به عنوان رویکردی مؤثر در ارتقای کیفیت زندگی شهری شناخته شده است. در ایران نیز، اهمیت طراحی فضاهای پیاده محور به ویژه در مناطق تاریخی و مرکزی شهرها، به دلیل تأثیرات آن بر سرزندگی، امنیت محیطی، و اقتصاد شبانه، به طور فزاینده ای موردتوجه قرارگرفته است. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل نقش و اهمیت مؤلفه های مؤثر بر زیست شبانه در خیابان شبرنگ به منظور شناسایی عوامل تأثیرگذار بر توسعه زیست شبانه در بافت مرکزی انجام شده است. این خیابان به دلیل موقعیت تاریخی، اجتماعی، و تجاری منحصربه فرد خود، پتانسیل بالایی برای ارتقای زیست شبانه و تقویت تعاملات اجتماعی دارد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل عاملی تأییدی (CFA) با استفاده از نرم افزار Smart PLS است. داده ها با پرسش نامه جمع آوری و از طریق شاخص های کالبدی، اجتماعی، کارکردی، اقتصادی، و زیست محیطی تحلیل شده اند. نتایج نشان داد که ابعاد اجتماعی با ضریب 0.935 و کارکردی با ضریب 0.820 بیشترین تأثیر را بر تقویت زیست شبانه دارند. همچنین، شاخص های کالبدی، اقتصادی و زیست محیطی با ضرایب 0.709، 0.694 و 0.678 نیز نقش مؤثری ایفا می کنند. بهبود مبلمان شهری، افزایش تنوع و مقیاس کاربری ها، ارتقای روشنایی و امنیت محور و برگزاری فعالیت ها و رویدادهای شبانه از عوامل کلیدی شناسایی شده اند. این پژوهش اطلاعات ارزشمندی برای تصمیم گیران شهری و سیاست گذاران فراهم می آورد که می تواند در طراحی شهرهای پایدار و تقویت اقتصاد شبانه به کار گرفته شود.