احسان درویشی

در سال های اخیر، توسعه شهرهای جدید به منظور کاهش فشار جمعیتی از کلان شهرها، توزیع عادلانه خدمات و ایجاد تعادل فضایی، به یکی از سیاست های کلیدی در نظام برنامه ریزی شهری ایران تبدیل شده است. بااین حال، اغلب این شهرها به دلیل ضعف در پیوندهای اقتصادی، ناکارآمدی زیرساختی و نبود فرصت های شغلی پایدار، به سکونت گاه هایی وابسته و غیرمولد تبدیل شده اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختاری توسعه کارآفرینی مؤثر در پایداری شهرهای جدید، مطالعه موردی شهر جدید پرند را در دستور کار قرار داده است. روش تحقیق ترکیبی و از نوع توصیفی–تحلیلی و اکتشافی–تبیینی است. در مرحله کیفی، از تحلیل مضمون برای استخراج مضامین زیست بوم کارآفرینی با مشارکت ۲۰ نفر از خبرگان استفاده شد و شش مضمون اصلی با ۲۸ شاخص استخراج گردید. در مرحله کمی، داده های حاصل از پرسش نامه با مشارکت ۳۸۴ نفر از ساکنان پرند، با استفاده از نرم افزارهای SPSS و LISREL تحلیل شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی و مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که ساختارهای نهادی و سیاست های حمایتی، رهبری محلی و کنشگری جمعی، مؤثرترین عوامل در تقویت زیست بوم کارآفرینی و ارتقای پایداری شهری هستند. همچنین، چالش وابستگی اقتصادی و ضعف هویت شهری، به عنوان موانع ساختاری توسعه کارآفرینی محلی شناسایی شدند. پژوهش بر ضرورت یکپارچه سازی مداخلات نهادی، زیرساختی و فرهنگی در طراحی سیاست های توسعه ای شهرهای جدید تأکید دارد و چارچوبی مفهومی برای ارتقای کارآفرینی پایدار در شهرهای نوظهور کشور ارائه می کند.