سودابه مرادی

ملاحظات اقتصادی و توسعه پایدار در طرح های توسعه شهری مستلزم شناسایی ویژگی های ژئوتکنیکی خاک ها پیش از هر ساخت وسازی است. مخروط افکنه ها به دلیل تغییرات تاریخی در شرایط رسوب گذاری و تغییرات جانبی و عمودی نوع رسوبات، ویژگی های ژئوتکنیکی بسیار متغیری دارند که پیچیدگی هایی را در ارزیابی پتانسیل نشست فونداسیون ایجاد می کند. بررسی فرآیندهای ژئومورفولوژیکی و تحولات مخروط افکنه ها تحلیل توزیع خاک ها و ویژگی های آن ها را تسهیل و هزینه های نمونه برداری را کاهش می دهد. در این پژوهش برای بررسی تحول مخروط افکنه شمال شهر کرمانشاه و رابطه آن با پتانسیل نشست، ۵۶ گمانه حفر و با آزمایش SPT هر ۲ متر تا عمق ۲۴ متر نمونه برداری شده و قابلیت نشست خاک با استفاده از رابطه تجربی DAS تعیین گردید. ویژگی های بافت خاک نیز از طریق نمونه برداری و تعیین بیشینه حجم دانه ها استخراج شد. داده ها با نرم افزارهای Excel و SPSS تحلیل شدند و نقشه های توزیع رسوبات و پتانسیل نشست فونداسیون بر اساس داده های واقعی و مدل ها با استفاده از نرم افزار Arc GIS ترسیم شد. نتایج نشان داد بهترین مدل پیش بینی، مدل خطی مشتمل بر سه متغیر «فاصله از کوهستان»، «ضخامت رس» و «ضخامت ماسه» است. تحلیل حساسیت این مدل ها بیانگر پایداری پیش بینی ها حتی با کاهش داده ها و اهمیت کلیدی متغیر «فاصله از جبهه کوهستان» است. بر اساس این یافته ها می توان با تعریف شاخص های نوین مبتنی بر داده های ژئومورفولوژیکی و کاهش تعداد نمونه برداری، دقت پیش بینی را بهبود داد و مشاوره کاربردی برای انتخاب هوشمند محل نمونه برداری و استفاده بهینه در پهنه های وسیع تر ارائه کرد.