سعدالله شکری

هدف مقاله و چیستی مسئله: با افزایش هزینه های درمانی و نیاز به مشارکت آگاهانه بیماران، نقش حیاتی سواد سلامت در نظام های بهداشتی مدرن، به ویژه در ایران، آشکارتر شده است. این مطالعه مدلی مبتنی بر رسانه برای ارتقای سواد سلامت جامعه و کاهش هزینه های درمانی توسعه می دهد. چارچوب نظری یا مفهومی: پژوهش بر مدل سه لایه سواد سلامت نات بیم استوار است که شامل سطوح کاربردی، تعاملی و انتقادی می شود و با نظریه های یادگیری اجتماعی و باور سلامت پشتیبانی می شود. روش شناسی: رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) به کار گرفته شد؛ در فاز کیفی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۷ کارشناس سلامت تا اشباع نظری با کدگذاری محوری و گزینشی تحلیل شد، و در فاز کمی، پرسشنامه 77 سؤالی میان 382 بیمار تهران توزیع و با SPSS و PLS-SEM تحلیل شد. مهم ترین یافته ها: رسانه های اجتماعی (β=0.211) بیشترین تأثیر را بر سواد سلامت داشت، پس از آن عوامل اجتماعی-فرهنگی (0.201) و خدمات بیمه ای (0.197) قرار داشتند، با اثرات معنادار برای همه ابعاد. مهم ترین نتیجه: مدل پیشنهادی، با تأکید بر نقش رسانه در ترویج سلامت مبتنی بر فرهنگ، چارچوبی عملی برای سیاست گذاران و آموزش دهندگان جهت اجرای مداخلات پایدار و کم هزینه ارائه می دهد.