زهرا ابراهیمی آذر

فضایی که وب2 در اختیارکاربران اینترنت قرار می دهد، فضایی برای تعامل و مشارکت است که امکان کنشگری و در نتیجه رقابت بر سر تثبیت معانی و کشمکش گفتمانی را فراهم می سازد. پژوهش حاضر نیز بر روی شبکه اجتماعی اینستاگرام متمرکز است. هدف از پژوهش، بررسی نحوه شکل گیری نظام های معنایی گفتمان های کنشگران سیاسی در این شبکه بوده است. برای این منظور روش تحلیل گفتمان با رویکرد لاکلائو و موف اتخاذ شد. جمعیت پژوهش، پست های کنشگران در سال 1401 است و نمونه گیری به روش غیرتصادفی و هدف مند انجام گرفت. نمونه ها 10 نفر از کنشگرانی اند که در بخش بیوگرافی صفحه خود مدعی کنشگری در حوزه مشخصی اند و در کمپینی هدفمند شرکت داشته اند. متن این پژوهش، پست های کنشگران و شرح زیر آنان بود که به روش مقوله بندی داده ها و سپس مفصل بندی فرامتن تحلیل شد. نتایج این پژوهش حاکی از آن بود که دو گفتمان مشروطه خواهی و جمهوری خواهی با دال مرکزی «حکومت مشروطه» و «جمهوری سکولار» گفتمان های اصلی کنشگران حاضر در اینستاگرام کاربران ایرانی اند که دو خرده گفتمان اتحادخواهی و تحول خواهی با دال مرکزی «اتحاد» و «توسعه» حایل آنان قرار دارند. کنشگری سیاسی با نزاع بر سر معانی آزادی، دموکراسی، مسئله زنان، سیستم حکومتی بدیل، یک پارچگی در مقابل تکثر، اتحاد، تحول و اصلاحات در جریان است.