فاطمه درخشان فر

آشکارسازی هویت جنسیتی مردان ترنس در بافت های فرهنگی مذهبی همچون مشهد، صرفاً امری شخصی یا روان شناختی نیست، بلکه کنشی اجتماعی و پرمخاطره است که در تقابل با نظم مسلط جنسیتی، قدرت نهادی و گفتمان های مردسالارانه شکل می گیرد. این پژوهش با هدف شناسایی چالش ها و راهبردهای مردان ترنس در فرآیند آشکارسازی و تثبیت هویت جنسی، با تمرکز بر تجربه زیسته آنان در مشهد، به روش کیفی و با تحلیل مضمون انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۴ مرد ترنس (۲۲ تا ۳۰ ساله) گردآوری و با شیوه نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی نمونه ها انتخاب شدند. تحلیل داده ها در سه سطح فردی، میانه و کلان و با بهره گیری از نظریه های گافمن، باتلر، گیدنز، آرچر و وست و زیمرمن صورت گرفت. یافته ها نشان می دهد که مشارکت کنندگان با چالش هایی همچون اضطراب، بی ثباتی هویتی، طرد خانوادگی، خشونت خانگی، بوروکراسی تبعیض آمیز و انگ اجتماعی مواجهند. در پاسخ به چالش ها، افراد ترنس از راهبردهایی چون پنهان سازی گزینشی، مدیریت بدن، سرمایه اجتماعی، ترک محیط های ناسازگار و بازتعریف مردانگی بهره می گیرند. هویت مردانه در مردان ترنس، فرآیندی در حال شکل گیری و بازتعریف مداوم است که در دل نظارت اجتماعی و بر پایه تعامل با محیط اجتماعی تکوین می یابد. این تحلیل نشان می دهد جنسیت، بدن و عاملیت در تجربه ترنس بودگی، مفاهیمی سیال و زمینه مندند. از مهم ترین محدودیت های پژوهش، دشواری در دسترسی به مشارکت کننده به دلیل حساسیت موضوع و ملاحظات امنیتی در بافت فرهنگی اجتماعی مشهد بود.