شناسایی عوامل مؤثر بر تغییرات کاربری اراضی و اولویت بندی آن ها (مطالعه موردی: شهرستان چهارباغ کرج)(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
مهندسی جغرافیایی سرزمین دوره ۹ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۲۵)
179 - 194
حوزههای تخصصی:
مقدمه: شهرها، زیر فشار توسعه های دائمی، دچار تغییرات کمی و کیفی زیادی شدند. که یکی از این تغییرات، تغییر الگوی کاربری اراضی پیرامون ش هرها ش ده اس ت. هدف: هدف از این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر تغییرات کاربری اراضی و اولویت بندی آن ها میزان تغییرات کاربری اراضی می باشد. روش شناسی: برای کسب دیدی جامع و یکپارچه از وضع موجود، مصاحبه های با کارشناسان و مدیران صورت گرفت تا شاخص های مورد نظر مورد شناسایی قرار گیرند و پرسش نامه مورد نظر در شاخص های کالبدی، اقتصادی- اجتماعی، محیطی و حقوقی، آموزشی، سازمانی و سیاست گذرای و برنامه ریزی طراحی گردید. در مرحله دوم از روش AHP فازی برای وزن دهی شاخص ها و رتبه بندی شاخص ها استفاده گردید و برای تعیین میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری شاخص های نیز از روش دیمیتل استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو این تحقیق شهرستان چهارباغ در غرب استان البرز می باشد. این منطقه از گذشته های دور مرکز کشاورزی و باغی منطقه به شمار می رفته است. اما در طی سال های اخیر به شدت تغییر کاربری داده است. یافته ها و بحث: نتایج نشان داد شاخص های هشت گانه رابطه معنادار با تخریب و تغییر کاربری اراضی دارند و بیشترین میانگین متعلق به شاخص اقتصادی با4/3و کمترین متعلق به شاخص محیطی و آموزشی با 8/3 می باشد. الویت بندی شاخص های هشت گانه نشان داد شاخص اقتصادی رتبه یک را به خود اختصاص داده است. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که وجود اهمیت خاص حفظ کاربری اراضی بر طبق قانون مشخص در اکثر نقاط دنیا این موضوع طی سالیان دراز مورد غفلت قانونگذار ایرانی واقع شده و حتی پس از آن که اولین گام ها در راستای حفظ و تداوم کاربری اراضی و جلوگیری از تغییر آن برداشته شد.