سجاد جان پرور

این مقاله با تکیه بر رویکرد پارادایمی تلاش نموده تا چرایی و شیوه تحول از پارادایم توسعه مدرن را به بحث بگذارد. در شکل گیری چنین تحولی دو دسته عوامل عینی (تحولات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) و ذهنی (تحولات معرفت شناختی) را می توان موثر دانست. بدین صورت که در نتیجه گذار از اثبات گرایی به عصر پسااثباتگرایی، پارادایم سیاسی از ساختارگرایی و دولت محوری به سمت تکثرگرایی و ضدیت با ساختار دولت حرکت کرده است. چنین وضعیتی را می توان در تحول از پارادایم نوسازی به عنوان پارادایم مسلط به سمت پارادایم نوظهور پست مدرنیسم و نظریاتی دیگر مانند پساتوسعه گرایی و توسعه انسانی مشاهده کرد. نتایج بحث نشانگر آن است که غرب محوری، قدرت محوری، ساختارمحوری، نفی کارگزاری انسان، ضعف اخلاقی در فرایند توسعه مدرن و ... از مهمترین موضوعاتی هستند که زمینه های تحول در نظریه های توسعه و ظهور نظریات جدید را فراهم ساخته اند.