بسترها و پیشگامان ارتباط ایران و ایالات متحده در عصر قاجار؛ مطالعه موردی نقش هیئت های مذهبی و سیاست خارجی امیرکبیر (تا عهد ناصری)
در این مقاله ، عوامل چندوجهی مؤثر بر تأسیس سفارت ایالات متحده آمریکا در ایران در دوره قاجار بررسی می شود. تمرکز اصلی بر تعامل پیچیده فعالیت های مبلغین مذهبی آمریکایی و فشارهای ژئوپلیتیکی است. در ابتدا، فعالیت های مبلغین با هدف حمایت از اقلیت های مذهبی و گسترش مسیحیت آغاز شد، اما به تدریج ابعاد اجتماعی، فرهنگی و سیاسی گسترده ای یافت. شخصیت هایی مانند دکتر ژوزف پ. کاکران با تأسیس بیمارستان ها و مدارس، به بهبود بهداشت و آموزش کمک کردند، اما این اقدامات موجب اعتراض رهبران مذهبی نیز شد. همزمان، دولت ایران برای مقابله با نفوذ بریتانیا و روسیه، به دنبال برقراری روابط با ایالات متحده بود که منجر به امضای «عهدنامه دوستی و کشیرانی» شد. این پژوهش نشان می دهد که درگیری های داخلی میان مبلغین پروتستان و کاتولیک، پیچیدگی های نفوذ خارجی را تشدید کرد. در نهایت، این عوامل- فعالیت های مبلغین، مانورهای ژئوپلیتیکی و تنش های داخلی مذهبی- به شکل گیری روابط پیچیده و پرتنش میان ایران و آمریکا منجر شدند که ریشه های بسیاری از چالش های امروز را در خود دارد.