آسیب شناسی عوامل بازدارنده و محرّک توسعه بافت با رویکرد ساماندهی و توانمندسازی، مطالعه موردی: شهر ایلام(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
شهر پایدار دوره ۸ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴
103 - 126
حوزههای تخصصی:
اصولاً استفاده از چارچوب های جامع نظیر مدیریت یکپارچه شهری و ارزیابی تأثیرات میراث فرهنگی می تواند به کاهش تعارضات میان توسعه بافت و حفظ ارزش های محیطی و اجتماعی کمک کند. این پژوهش با هدف تحلیل عوامل بازدارنده و محرک توسعه بافت شهر ایلام با رویکرد ساماندهی و توانمندسازی پرداخته است. مطالعه حاضر با ماهیتی کاربردی _ نظری و رویکردی ترکیبی، در دو مرحله طراحی و اجرا شد. در مرحله اول، داده ها از طریق مطالعات اسنادی، پیمایش و مصاحبه های نیمه عمیق جمع آوری شدند. در مرحله دوم، داده ها با استفاده از تحلیل عاملی و مدل سازی معادلات ساختاری موردبررسی قرار گرفتند. جامعه آماری این تحقیق شامل ساکنان چهار منطقه شهری ایلام است که در ۱۴ ناحیه شهری تقسیم بندی شده اند. بر اساس تحلیل های انجام شده، ۴۳ عامل بازدارنده و ۳۸ عامل محرک توسعه در چهارچوب شش گروه اصلی (زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی _ فضایی و نهادی _ مدیریتی) شناسایی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که مهم ترین عوامل بازدارنده توسعه بافت شهری ایلام شامل ضعف زیرساخت های کالبدی (مانند شبکه حمل ونقل ناکارآمد با بار عاملی ۰.۸۴)، تخریب منابع طبیعی (بار عاملی ۰.۷۷)، کمبود اعتبارات مالی (بار عاملی ۰.۸۱)، و ضعف هماهنگی میان نهادهای مدیریتی (بار عاملی ۰.۸۷) است. تمامی شاخص های برازش مدل نشان دهنده تناسب مناسب مدل با داده ها بودند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ضعف زیرساخت های کالبدی و تخریب منابع طبیعی چالش های اصلی توسعه پایدار بافت شهری ایلام هستند.