نوریا یاهو

این مقاله به بررسی ریشه های فلسفی ناامیدی و بدبینی در رباعیات خیام می پردازد و پرسش اصلی آن این است که چه عوامل فکری و فلسفی، باعث این دیدگاه بدبینانه در خیام شده اند؟ برای پاسخ به این پرسش، مهم ترین مبانی فکری خیام، شامل جبرگرایی، تأکید بر فناپذیری جهان و پوچی آرزوها، لاادری گری، لذت گرایی اخلاقی و ...مورد تحلیل قرار می گیرند. در ادامه، نمودهای یأس فلسفی در رباعیات او، از طریق بررسی مضامین و تصاویر شعری، نشان داده می شود. هدف نهایی این پژوهش، دستیابی به درکی عمیق تر از جهان بینی خیام و تبیین جایگاه او در تاریخ اندیشه بشری است.

سیف الدین اسفرنگی از شاعران اواخر سده ششم و اواسط سده هفتم ه.ق است. تنها اثری که از این شاعر برجای مانده دیوان اوست. دیوان اسفرنگی نخست بار در سال 1357ش در پاکستان تصحیح و چاپ سنگی شده است. این دیوان در سال 1396 توسط فرزاد جعفری تصحیح شد؛ نسخه های چندی از این اثر در دست است که می توان به نسخه های کتابخانه عمومی دولتی روسیه،نسخه کتابخانه گنج بخش پاکستان، دستنویس کتابخانه طوپقاپوسرای ترکیه، دستنویس کتابخانه سپهسالار و ... اشاره کرد. جعفری از میان نسخ، نسخه کتابخانه دولتی روسیه(A )را نسخه اساس برگزیده و از دیگر نسخه ها نیز در تصحیح بهره برده است. با این که تصحیحی که ارائه شده علمی و منتقدانه است ولی خطاها و لغزش هایی در آن دیده می شود و در پاره ای موارد بی دقتی در تصحیح آشکار است. مقاله حاضر تلاش دارد به روش علمی و انتقادی برخی از این خطاها و لغزش ها را آشکار کرده و تصحیح نماید.