مهدی کرمی دهکردی

در روستاهای مورد مطالعه از اثر موجودیت چالش های معیشتی و تحقق عوامل علی موثر برای از بین بردن چالش های متذکره نیاز مبرم به چنین پژوهشی بیش ازپیش محرز گردیدد. مطالعه حاضر از نظر پارادایمیک، از نوع کیفی بوده و راهبرد در این پژوهش نظریه بنیانی با استفاده از روش استراوش و کوربین می باشد. به منظور جمع آوری داده ها از مصاحبه های عمیق، مشاهده مستقیم، تهیه عکس و فیلم استفاده شده است. نمونه گیری در پژوهش حاضر به صورت هدفمند و با بهره مندی از تکنیک گلوله برفی از جامعه مطلعین کلیدی بود. تجزیه وتحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی با استفاده از نرم افزار ATLAS.ti صورت پذیرفته است که در این مقاله صرفاً به تحلیل عوامل علی پرداخته شده است. با توجه به نتایج تحقیق می توان گفت که وابستگی بیشتر به بخش کشاورزی، جنگ و چالش های امنیتی، نبود امنیت غذایی و کارایی ضعیف بخش دامداری و طیور عواملی هستند که راه های دسترسی به معیشت پایدار روستاییان را تحت تاثیر خود قرار داده است. در ضمن کشاورزی سنتی، عدم سرمایه گذاری در بخش روستایی و کشاورزی، خشک سالی و روش های سنتی آبیاری، اثرات جنگ، امنیت سرمایه گذاری، چالش های تغذیه ای، ضعف در دام و طیور اصلاح نژاد شده، کمبود تولید لبنیات و عدم بهره برداری مؤثر از محصولات دامی نیز به دارایی های معیشتی روستاییان آسیب رسانیده است و این عوامل در ازدیاد فقر و ازدیاد چالش های معیشتی نقش بسزایی دارند.

گردشگری کشاورزی یکی از راه های خروج روستاها از اقتصاد تک محصولی است. پژوهش حاضر به دنبال شناسایی منظرها و میراث های ملموس و ناملموس کشاورزی استان چهارمحال وبختیاری است که مناسب گردشگری کشاورزی و اوقات فراغت هستند. به علاوه، شناسایی رویدادهای گردشگری کشاورزی و کسب وکارهایی که در راستای توسعه گردشگری کشاورزی می توانند در استان چهارمحال وبختیاری شکل گیرند از دیگر اهداف این پژوهش است. به منظور رسیدن به اهداف از روش کیفی (تحلیل مضمون ) بهره گرفته شد. نتایج تجزیه وتحلیل مصاحبه ها نشان داد که استان از میراث های ملموس و ناملموس کشاورزی و منظرهای کشاورزی متنوع برای رونق گردشگری کشاورزی بهره مند است. منظرهای کشاورزی استان در نُه مضمون اصلی گروه بندی شدند که عبارت اند از: منظرهای کشت برنج، منظرهای تراس کشاورزی، منظرهای زراعت دیم، منظرهای باغ ها، منظرهای زراعت با آبیاری، منظرهای گیاهان دارویی کشت شده، منظرهای استخرهای پرورش ماهی و منظرهای گل. به علاوه، رویدادهای گردشگری کشاورزی در سه مضمونِ رویدادهای محصول محور، رویدادهای تاریخی کشاورزی و سایر رویدادها طبقه بندی شدند. درنهایت، فرآوری محصولات کشاورزی و فروش به منزله سوغات در جشنواره ها و رویدادهای گردشگری کشاورزی، احداث موزه های کشاورزی و برندسازی و سازمان دهی فعالیت های گردشگری کشاورزی تجربه محور و خلاق، کسب وکارهایی بودند که برای رونق گردشگری کشاورزی و اوقات فراغت در استان پیشنهاد شد.

روش شناسی: پژوهش حاضر ازنظر پارادایم در دسته تحقیقات کمی و ازنظر هدف در دسته تحقیقات کاربردی قرار می گیرد. جامعه آماری تحقیق شامل 1441 نفر از اعضای 20 شرکت تعاونی فرش دستباف فعال در روستاهای مستقر شهرستان شهرکرد بود که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 140 نفر تعیین گردید. روش نمونه گیری تصادفی و با بهره مندی از نمونه در دسترس تعیین گردید و از مصاحبه، مشاهده و پرسشنامه محقق ساخت به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. تحلیل داده ها در دو بخش توصیفی و استنباطی با بهره مندی از شاخص های گرایش مرکزی و پراکندگی و تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزارهای SPSSو Amos انجام شد. یافته ها و نتیجه گیری: در بخش فردی، ایجاد ارزش های ذهنی (q47) با بار عاملی 91/0 و در بخش جمعی، تقویت و بهبود سرمایه اجتماعی (q55) با بار عاملی 90/0 اهمیت بالاتری نسبت به سایر عوامل دارند. همچنین شاخص/گویه «گرایش به نوآوری جمعی» با میانگین 30/3 و انحراف معیار 96/0 بالاترین رتبه و شاخص «شرکت در نمایشگاه های مختلف» با میانگین 00/3و انحراف معیار 19/1 کمترین رتبه را به خود اختصاص داد. طبق نتایج به دست آمده تولیدات بافندگان عضو تعاونی های فرش دستبافت نسبت به بافندگانی که عضو نیستند بیشتر است. همین طور طبق نظر اعضا، مواد اولیه تهیه شده توسط تعاونی نسبت به م واد اولیه موجود در بازار مرغوب تر ب وده اس ت و بااینکه تعاونی های فرش دستبافت توانسته اند با تبلیغات و بازاریابی تعاونی ها، واسطه ها و دلالان را کاهش دهند و خلل ها و تنگناهای بازار را کاهش دهند اما با استناد به یافته های به دست آمده از تحقیق گاهی خود تعاونی نقش دلال(واسطه)را دارد.