ارزیابی و رتبه بندی مؤلفه های توانمندسازی بافت های فرسوده با رویکرد ارتقاء منزلت اجتماعی شهروندان (مطالعه موردی: شهر هرسین)
حوزههای تخصصی:
زمینه و هدف: بافت های فرسوده شهری امروزه تنها یک چالش کالبدی و سازه ای محسوب نمی شوند، بلکه به دلیل انباشت نارسایی ها، بستری برای تضعیف هویت جمعی و تنزل جایگاه اجتماعی ساکنان خود گشته اند. در رویکردهای نوین بازآفرینی، گذار از نوسازی صرفاً فیزیکی به سمت «توانمندسازی اجتماع محور» ضرورتی اجتناب ناپذیر است؛ چراکه پایداری هرگونه مداخله شهری در گرو احیای کرامت انسانی، تقویت حس تعلق و بازگرداندن عزت نفس به شهروندانی است که باید خود، عاملان اصلی تغییر و توسعه در محیط زندگی شان باشند. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی و رتبه بندی مؤلفه های توانمندسازی بافت های فرسوده با رویکرد ارتقاء منزلت اجتماعی شهروندان در شهر هرسین است. روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و از نظر روش شناسی، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را 30 نفر از کارشناسان و متخصصان مرتبط با حوزه برنامه ریزی شهری، بافت فرسوده شهری و مدیریت شهری تشکیل می دهند. داده ها از طریق پرسشنامه جمع آوری شده و برای تحلیل و رتبه بندی عوامل، از مدل تصمیم گیری چندمعیاره سای ویک (SAWIC) استفاده شده است. یافته ها و نتایج: نتایج پژوهش نشان می دهد که در بافت فرسوده هرسین، «فرسودگی اجتماعی» بر چالش های کالبدی پیشی گرفته و بُعد اجتماعی-فرهنگی با تأکید بر کاهش آسیب ها و ارتقای امنیت، بالاترین اولویت را نسبت به ابعاد اقتصادی و کالبدی دارد. این یافته ها ضرورت تغییر پارادایم از «کالبد محوری» به «انسان محوری» را اثبات کرده و نشان می دهند که مداخلات فیزیکی و مدیریتی تنها باید نقش تسهیل گر را ایفا کنند. بنابراین، موفقیت در توانمندسازی این بافت، مستلزم تمرکز راهبردی بر بازآفرینی هویت و ارتقای منزلت اجتماعی ساکنان پیش از هرگونه نوسازی فیزیکی است.