عطیه نتاج مجد

گرافیک محیطی شاخه گسترده ای از طراحی است که امروزه در طراحی بسیاری از ساختمان ها و مجموعه ها مورد استفاده قرار می گیرد. در این راستا این هنر می تواند در طراحی موزه های هنری نیز کمک ارزنده ای به طراحان و معماران نماید که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است؛ لذا این تحقیق با هدف بررسی ساختار و طراحی گرافیک محیطی در موزه هنر معاصر انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز این جستار به روش کتابخانه ای و میدانی با حضور در کتابخانه های مرتبط و محل موزه ها گردآوری شده و با ابزار فیش برداری و دوربین عکاسی یادداشت و ثبت شده اند. سپس این اطلاعات به روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته و نتایج حاصل از آنها بیانگر این بود که گرافیک محیطی داخلی فعلی موزه های هنر در ایران از معیار خاصی تبعیت نمی کند و شیوه های اجرایی گرافیک محیطی داخلی آنها نیز شیوه های مناسبی نیست که با بهره گیری از فضای موجود در موزه های معاصر می توان مسأله را حل نمود؛ چرا که فضای موجود در آثار موزه های معاصر، می تواند در ساختار و طراحی گرافیک محیطی داخلی در عصر معاصر باشد.

به طور کلی دو دیدگاه رایج در زمینه ارتباط هنر و جامعه وجود دارد؛ رمانتیسم به عدم پیوستگی میان هنر و اجتماع باور دارد و جامعه شناسی به تأثیر هنر و اجتماع بر یکدیگر. دین پدیده ای اجتماعی است و در گذشته هنر که نوعی صنعت به شمار می رفت پیرو ادیان یا جریان های سیاسی اجتماعی جامعه بود. هنر اسلامی نیز در همین بستر با هدف پیروی از دستورات دین اسلام و نزدیک شدن به خداوند پدید آمد؛ در نتیجه نمی توان منکر تأثیر متقابل هنراسلامی و تمدن اسلامی بر یکدیگر بود چرا که هر چند شکل هنر اسلامی ناشی از شرایط معاصرش بود، ایده ی محتوای آن به ذهن هنرمندان وابسته است. پژوهش کتابخانه ای حاضر با تحلیل جامعه شناسانه مبتنی بر نظریات ماکس شلر به بررسی تأثیر هنر و هنرمندان ایرانی بر تمدن اسلامی پرداخته شده است. در این دیدگاه ایده ها مانند دین و هنر بر تمدن و جامعه تأثیر می گذارد؛ این در حالی است که در جامعه نیز باید شرایط پذیرش ایده ها فراهم باشد. مسلمانان عرب که در ابتدا توجهی به هنر نداشتند پس از گسترش قلمرو تحت تأثیر فرهنگ و هنر کشورهایی که فتح کردند از جمله ایران قرار گرفتند. در مقابل ایرانیان نیز با پذیرش اسلام و تألیف آثاری اسلامی بر گسترش و رشد این تمدن، تأثیر به سزایی گذاشتند که در این پژوهش به تحلیل این ارتباط متقابل پرداخته شده است.