مریم دهقانی دشتابی

در ایران ﺗﻌﺎوﻧیﻫﺎی ﻣﺼﺮف ﺟﺰو ﻗﺪیﻤیﺗﺮیﻦ و در ﻋیﻦ ﺣﺎل ﺑﺎ ﺳﺎﺑﻘﻪﺗﺮیﻦ ﺗﻌﺎوﻧیﻫﺎ جهت ﭘﺎﺳﺨﮕﻮیی ﺑﻪ ﻧیﺎزﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک و در ﻋیﻦ ﺣﺎل ﺗﺮویﺞ کﺎر ﮔﺮوﻫی و ﻣﺸﺎرکﺖ ایجاد شده اند. ایﻦ ﺗﻌﺎوﻧیﻫﺎ ﻧﻘﺸی ﺣیﺎﺗی در ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﻋﺪاﻟﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋی و ﺗﻮزیﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﺛﺮوت ایﻔﺎ ﻣیکﻨﻨﺪ. در سال های اخیر اگرچه تعداد تعاونی های مصرف افزایش یافته است، اما تعداد اعضای آن به نسبت تعداد تعاونی های مصرف رشد کمتری داشته است، در همین راستا مطالعه حاضر با هدف ﺑﺮرﺳﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﻗﺼ ﺪ عضویت مصرف کنندگان در تعاونی های مصرف ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺌﻮری رﻓﺘﺎر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰیﺷ ﺪه انجام گرفت. ﺟﺎﻣﻌ ﻪآﻣﺎری تحقیق ﮐﻠﯿﻪ مصرف کنندگان شهر مشهد در سال 1401 می باشند و ﺑ ﺎ اﺳ ﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل ﮐﻮﮐﺮان 385 نفر ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪ. اﺑﺰار ﮔﺮدآوری دادهﻫﺎ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪی ﻣﺤﻘﻖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮد ﮐ ﻪ رواﯾ ﯽ و ﭘﺎﯾ ﺎﯾﯽ آن ﺑ ﻪ ترتیب به روش اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺤﺘﻮاﯾﯽ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺿﺮﯾﺐ آﻟﻔﺎی ﮐﺮوﻧﺒﺎخ ﻣﻮرد ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﺗﺠﺰﯾﻪوﺗﺤﻠﯿﻞ دادهﻫﺎ ﺑ ﺎ ﻧ ﺮم اﻓ ﺰار PLS اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. نتایج این تحقیق نشان می دهد که هنجار های ذهنی بیشترین تأثیر را بر قصد عضویت مصرف کنندگان در تعاونی های مصرف دارند. همچنین دو متغیر نگرش و ﮐﻨﺘﺮل رﻓﺘﺎری درک ﺷﺪه ﺑﺮ ﻗﺼﺪ عضویت مصرف کنندگان ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ عضویت در ﺗﻌﺎوﻧﯽﻫﺎی مصرف ﺗﺄﺛﯿﺮگذارند. این سه متغیر می توانند 56 درصد از واریانس قصد عضویت افراد برای عضویت در تعاونی ها را توضیح دهند. تمرکز غالب مطالعات در مورد عضویت اعضا عمدتاً بر روی تعاونی های تولید متمرکز شده است. این مطالعه با تحقیق قبلی متفاوت است و با تجزیه و تحلیل تمایل مصرف کنندگان برای پیوستن به تعاونی های مصرف تأکید می نماید.

با توجه به ارتباط نزدیک بین فقر و مهاجرت از روستا به شهر در ایران، تعیین کم و کیف رابطه بین این دو متغیر می تواند به تبیین سیاست های توسعه بخش روستایی و شهری کمک مؤثری کند. از این رو، در تحقیق حاضر، با استفاده از دو روش تودا و یاماموتو و آزمون کرانه ها، رابطه علیت بین فقر و مهاجرت از روستا به شهر در ایران با بهره گیری از داده های جمعیت و نرخ رشد طبیعی آن، درصد افراد فقیر و ضریب جینی طی سال های 1392-1364 بررسی شد. نتایج آزمون های علیت با استفاده از هر دو روش نشان داد که مهاجرت و فقر رابطه دوسویه دارند؛ فقر خانوارهای روستایی باعث مهاجرت از روستا به شهر می شود و مهاجرت نیز می تواند موجب کاهش فقر روستایی شود.بنابراین، دولت می تواند با تخصیص اعتبارات مطابق با وضعیت مهاجران از جمله ارتقای وضعیت مشاغل غیررسمی در شهرها و روستاها، فقر آنها را کاهش دهد.

نوسانات شدید حاصل از صادرات نفت خام، افزایش جمعیت و پایان پذیر بودن منابع نفتی، موجب توجه سیاست گذاران به توسعه صادرات و رهایی از اقتصاد تک محصولی شده است، در این راستا پرداختن به محصولات جنگلی، مرتعی، گیاهان دارویی که از جمله منابع ارزشمند در گستره منابع طبیعی می باشند، اهمیت زیادی دارد. این پژوهش با هدف تعیین مزیت نسبی ، تعیین ساختار بازار و نقشه ریزی تجاری گیاهان دارویی طی دوره 2017-2008 انجام شده است. بدین منظور برای تعیین مزیت نسبی از دو شاخص RCA و RSCA، ساختار بازار شاخص های نسبت تمرکز، HHI و نقشه ریزی تجاری شاخص TM استفاده گردید. نتایج نشان داد که کشورهای سریلانکا، ویتنام، هند و اندونزی بیشترین مقدار مزیت نسبی را در صادرات گیاهان دارویی دارند، و کشور ایران در تمام دوره مورد مطالعه به استثنا سال 2015 دارای مزیت می باشد. نتایج مربوط به ساختار بازار نشان داد که بازار جهانی صادرات گیاهان دارویی از دو نوع انحصار چند جانبه بسته و بین انحصار چندجانبه باز و بسته می باشد. و در بحث نقشه تجاری نتایج نشان داد که ایران در سال های 2013-2002 که بازار جهانی رو به افول است در برخی از سال ها به عنوان برنده ظاهر شده و در سال های 2016-2014 که بازار جهانی روبه رشد بوده است غالبا به عنوان برنده ظاهر شده است و همچنین محاسبه شاخص TM با در نظر گرفتن محصولات کشاورزی نشان می دهد که در تمام سال ها مشابه حالت قبل است.