پریسا سادات بهبهانی نیا

هدف: پژوهش حاضر به بررسی اثر تعدیلی بحران ویروس کرونا بر رابطه فعالیت های مسئولیت اجتماعی بر ارزش شرکت و بازده سهام در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق و بهادار تهران می پردازد.روش پژوهش: این پژوهش ازلحاظ هدف، کاربردی بوده و از بعد روش شناسایی، همبستگی و در زمره تحقیقات توصیفی می باشد. جامعه آماری پژوهش بورس اوراق بهادار تهران است و نمونه پژوهش 135 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 4 ساله بین سال های 1397 تا 1400 می باشد. به منظور آزمون فرضیه های پژوهش از رگرسیون چند متغیره با داده های ترکیبی و نرم افزار ایویوز استفاده شده است.یافته ها: نتایج نشان داد که مسئولیت اجتماعی شرکت منجر به افزایش بازده سهام و ارزش شرکت می شود. علاوه بر این همه گیری کرونا اثر تعدیلی مسئولیت اجتماعی بر ارزش شرکت و بازده سهام را ایفا می کند. این بحران تأثیر مثبت مسئولیت اجتماعی بر ارزش شرکت و بازده سهام را کاهش می دهد. بدین ترتیب می توان به اهمیت اقدامات مسئولیت اجتماعی شرکت در بازده سهام و ارزش شرکت ها بخصوص در دوره های بحرانی همچون شیوع ویروس همه گیری کرونا پی برد.دانش افزایی: در این پژوهش اثر تعدیلی شوک ویروس کرونا بر رابطه فعالیت های مسئولیت اجتماعی، ارزش شرکت و بازده سهام بررسی شده است که با بررسی یک شوک واقعی به رابطه این متغیرها و پبش بینی رفتار آن ها در سایر بحران ها پرداخته می شود.

درسال های اخیر حضور زنان در عرصه های راهبردی شرکت ها رشد چشمگیری داشته است. جنسیت بر رفتارمالی شرکت تاثیر می گذارد و از سویی دیگر مدیران با استفاده از قدرت، تخصص و تجارب پیشین خود به قضاوت های صحیح و با کیفیت تر کمک کرده و منجر به تصمیم گیری های بهتری می شوند. بر این اساس در این پژوهش تاثیر حضور زنان در هیئت مدیره و کمیته حسابرسی بر هزینه های نمایندگی با اثر تعدیل کنندگی قدرت مدیرعامل و سرمایه انسانی مدیرعامل بررسی شده است. پژوهش حاضر یک پژوهش کاربردی-توصیفی محسوب می شود. داده های 108 شرکت که به روش سیستماتیک انتخاب شده اند طی سال های 1397تا 1401 بررسی شده است. نتایج آزمون فرضیه ها نشان داد که حضور زنان در هیئت مدیره و کمیته حسابرسی باعث افزایش هزینه های نمایندگی می شود و همچنین قدرت مدیرعامل و سرمایه انسانی مدیرعامل اثر معناداری بر رابطه ی بین حضور زنان در هیئت مدیره و کمیته حسابرسی بر هزینه های نمایندگی ندارد.نتایج آزمون فرضیه ها نشان داد که حضور زنان در هیئت مدیره و کمیته حسابرسی باعث افزایش هزینه های نمایندگی می شود و همچنین قدرت مدیرعامل و سرمایه انسانی مدیرعامل اثر معناداری بر رابطه ی بین حضور زنان در هیئت مدیره و کمیته حسابرسی بر هزینه های نمایندگی ندارد.

هدف: حسابرسان همواره جهت حفظ اعتبار حرفه ای خود به دنبال حسابرسی باکیفیت هستند تا از این طریق مانع دستکاری سود و سوءاستفاده مدیران  شوند و اعتماد لازم را جهت تصمیم گیری به استفاده کنندگان صورت های مالی ارائه دهند. از سوی دیگر در شرایطی که مدیران جایگاه خود را متزلزل می بینند، تلاش می کنند که جهت حفظ جایگاه خویش  اقدام به دستکاری مقدار سود واقعی از طریق اقلام تعهدی نمایند و این امر حسابرسان را با چالش های جدی مواجه می کند و می تواند بر کیفیت حسابرسی اثرگذار باشد. حال با توجه به این که با شیوع ویروس کرونا، جهان با بحران های اجتماعی و اقتصادی بسیاری روبه رو شد، این پژوهش سعی دارد اثر تعدیل کنندگی شیوع کرونا ویروس را بر رابطه بین ثبات مدیریتی و کیفیت حسابرسی بررسی کند. روش: پژوهش حاضر از نظر طبقه بندی بر حسب هدف، یک پژوهش کاربردی است و از لحاظ طبقه بندی  برمبنای روش،  یک پژوهش توصیفی محسوب می شود. به این منظور اطلاعات 136 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای سالهای 1395 -1397 (پیش از کرونا) و سال های 1398-1400 (پس از کرونا) از صورت های مالی و یادداشت های توضیحی و همچنین گزارش حسابرس استخراج شد، و آزمون فرضیه ها از طریق تحلیل رگرسیون با نرم افزار ایویوز انجام شد. در این پژوهش کیفیت حسابرسی از طریق اقلام تعهدی و ثبات مدیریتی از طریق دو عامل دوگانگی  و دوره تصدی مدیرعامل سنجیده شده است. یافته ها: نتایج نشان داد که شیوع کرونا ویروس با کیفیت حسابرسی رابطه ی منفی معناداری دارد وبا شیوع ویروس کرونا کیفیت حسابرسی کاهش یافته است. همچنین ثبات مدیریتی نیز با کیفیت حسابرسی رابطه ی منفی معناداری دارد و با افزایش ثبات مدیریتی، کیفیت حسابرسی کاهش می یابد. علاوه بر این، نتایج پژوهش نشان داد که  شیوع کرونا بر رابطه ی بین ثبات مدیریتی و کیفیت حسابرسی اثر معنادار داشته و موجب کاهش این رابطه می شود. متغیرهای کنترلی بازده دارایی، جریان نقد آزاد و اهرم مالی دارای رابطه مستقیم با کیفیت حسابرسی، و اندازه شرکت دارای رابطه معکوس می باشد؛ درحالیکه اندازه حسابرس، رشد دارایی ها و ارزش شرکت رابطه ی معناداری با کیفیت حسابرسی ندارند. نتیجه گیری: با توجه به رابطه ی منفی بین شیوع کرونا ویروس و ثبات مدیریتی باکیفیت حسابرسی، بنظر می رسد که مدیران  از طریق رفتارهای فرصت طلبانه از جمله دستکاری اقلام تعهدی سعی به حداکثر رساندن منافع خود دارند ودرنتیجه، مانع از انجام کار حسابرسی با کیفیت بالا می شوند . همچنین  در طول بحران کرونا با توجه به اینکه حسابرسان مجبور به دورکاری بوده اند این امر می تواند تأثیر قابل توجهی بر تصمیم گیری و قضاوت حسابرسان داشته باشد و در نهایت منجر به کاهش کیفیت حسابرسی شود.  همچنین با توجه به شیوع ویروس کرونا، این احتمال وجود دارد  شرکت هایی که دارای ثبات مدیریتی بالایی بوده اند، سعی کرده اند از این فرصت کرونا استفاده کنند و از حسابرسان با تخصص جهت انجام فرآیند حسابرسی دعوت به همکاری نمایند به گونه ای که همه ی مشکلات و اشتباهات را  شناسایی و ثبت کنند و همه ی این مشکلات را به شیوع کرونا نسبت دهند. نوآوری: از آنجا که تاکنون هیچ گونه مطالعه ی تجربی در سطح داخل و بین الملل تاثیر شیوع کرونا ویروس بر رابطه ی بین ثبات مدیریتی و کیفیت حسابرسی را بررسی نکرده است،به همین جهت، پژوهش حاضر دارای نوآوری بوده است و باتوجه به اینکه می توان از  شیوع کرونا ویروس به عنوان یک عامل نوظهور در جهان یاد برد که باعث شد همه ی مشاغل جهان از جمله حسابرسان  با چالش های جدی و محدودیت هایی  از جمله قرنطینه و دورکاری مواجه شوند ، پس نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای موارد مشابه اجتماعی باشد و یافته های آن می تواند برای قانون گذاران، سرمایه گذاران و پژوهشگران حائز اهمیت باشد.