معلم فکور در عصر هوش مصنوعی: پدیدارشناسی تجارب زیسته دانشجومعلمان در کارورزی
آرشیو
چکیده
پیشینه و اهداف: تحولات ناشی از فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، نقش معلمان را دگرگون کرده و مفهوم «معلم فکور» را در ادبیات تربیت معلم برجسته ساخته است. با این حال، درک دانشجومعلمان از این نقش همچنان مبهم و متناقض است. این پژوهش با هدف تبیین تجربه زیسته دانشجومعلمان از مفهوم معلم فکور در مواجهه با فناوری های نوپدید انجام شد. روش ها : مطالعه به روش کیفی و پدیدارشناسی توصیفی صورت گرفت. ۱۰ دانشجومعلم آموزش ابتدایی که حداقل یک ترم کارورزی گذرانده و آشنایی اولیه با فناوری داشتند به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و بر اساس الگوی کلایزی تحلیل شد. برای تقویت اعتبار، بازبینی مشارکت کنندگان و هم سنجی دو کدگذار مستقل به کار رفت. یافته ها: تحلیل داده ها سه مضمون اصلی آشکار ساخت: ۱) گسست ادراکی نسبت به فناوری، ۲) نقش مبهم معلم فکور، و ۳) گشودگی به تغییر در صورت حمایت. شش مضمون فرعی نیز شناسایی شد: تصویر ذهنی از فناوری، تأثیر آموزش های فناورانه بر هویت حرفه ای، چالش های کارورزی، نقش پشتیبانی و مربی گری، موانع فنی و روانی، و پذیرش آگاهانه فناوری. به طور کلی، تجربه دانشجومعلمان تحت تأثیر سه دسته عامل بود: فردی (ترس ها و ناآشنایی فناورانه)، محیطی (فقدان الگوهای فناورمحور در کارورزی)، و آموزشی (حمایت استادان و آموزش ساختاریافته). نتیجه گیری: درک دانشجومعلمان از نقش معلم فکور فناورآگاه هنوز کامل نیست، اما ظرفیت تحول با آموزش و حمایت وجود دارد. بازنگری در کارورزی، آموزش فناورانه و نقش فعال استادان راهنما می تواند پذیرش آگاهانه فناوری و تقویت هویت حرفه ای معلمان آینده را تسهیل کند.The Reflective Teacher in the Age of Artificial Intelligence: A Phenomenological Study of Preservice Teachers’ Lived Experiences in Practicum
Emerging technologies, particularly artificial intelligence (AI), have reshaped the role of teachers and highlighted the concept of the “reflective teacher” in teacher education. Yet preservice teachers’ understandings of this role often remain vague and contradictory. This study aimed to explore their lived experiences of the reflective teacher in relation to new technologies.A qualitative descriptive phenomenological approach was adopted. Ten preservice elementary teachers were purposively selected based on criteria such as completion of at least one practicum term and basic familiarity with educational technologies. Data were gathered through semi-structured interviews and analyzed using Colaizzi’s method. Credibility was strengthened through member checking and independent double coding. Findings: Three main themes were identified: (1) cognitive disconnect regarding technology, (2) unclear perception of the reflective teacher, and (3) openness to change when supported. Six subthemes also emerged: mental images of technology, the impact of technological training on professional identity, challenges of reflective practice during practicum, the role of mentorship and support, psychological and technical barriers to technology adoption, and deliberate acceptance of technology within the reflective role. Overall, preservice teachers’ experiences were shaped by three categories of factors: individual (e.g., fears and lack of technological confidence), environmental (e.g., absence of technology-oriented role models in practicum), and educational (e.g., structured training and faculty support). Conclusion: Although preservice teachers’ understandings of the tech-aware reflective role remain incomplete, there is potential for growth. Revising practicum programs, integrating systematic technological training, and strengthening mentoring can foster conscious acceptance of technology and support the development of reflective professional identities.
تبلیغات
