شیوه های رسیدگی به اختلافات میان نهادهای دولتی در ایران و آفریقای جنوبی: مقایسه نقش مراجع قضایی و سازوکارهای شبه قضایی
آرشیو
چکیده
با توجه به افزایش تعداد دستگاههای اجرایی و پیچیدهتر شدن روابط میان واحدهای مختلف دولتی، بروز اختلافات دروندولتی امری اجتنابناپذیر است. ارجاع این اختلافات به مراجع قضایی از جمله دادگستری، معمولاً روندی طولانی، پرهزینه و نیازمند تخصصهای حقوقی خاص دارد؛ امری که با ضرورت همکاری منسجم بخشهای مختلف دولت در مسیر مدیریت مؤثر امور عمومی سازگار نیست. به همین دلیل، دولتها همواره در پی آناند که پیش از مراجعه به محاکم رسمی، از سازوکارهای داخلی، غیرقضایی و کمهزینهتر برای حلوفصل اختلافات بهرهگیرند. در حقوق جمهوری اسلامی ایران، اصل ۱۳۴ قانون اساسی اختیار رسیدگی به اختلافات میان دستگاههای اجرایی را به هیأت وزیران واگذار میکند. در پی این حکم، دولت از سال ۱۳۵۷ تاکنون مقررات متعدد و متنوعی در قالب تصویبنامه برای ساماندهی این نوع اختلافات وضع کرده است؛ مقرراتی که در برخی موارد با صلاحیت عام دادگستری بهموجب اصل ۱۵۹ قانون اساسی محل تعارض و بحث بودهاند. در نظام حقوقی آفریقای جنوبی نیز سازوکاری مشابه مشاهده میشود. طبق قانون چارچوب روابط بیندولتی این کشور، حلوفصل اختلافات اداری باید ابتدا در درون ساختار دولت و بهوسیلۀ روشهای مندرج در قانون انجام شود و تنها در صورتی که این روشها ناکارآمد باشند یا اختلاف رسماً اعلام گردد، امکان مراجعه به مرجع قضایی فراهم است .این نوشتار با مرور تاریخی شکلگیری این رویهها، بررسی مبانی تفسیری قانون اساسی دو کشور و تحلیل تطبیقی سازوکارهای موجود، به ارزیابی قوتها و کاستیهای هر نظام میپردازد و در پایان راهحلهایی برای بهبود کارآمدی فرایند حل اختلافات دروندولتی پیشنهاد میکند.Jurisdiction government disputes in Iran and South Africa; Through judicial or quasi-judicial authorities?
Disputes between government agencies are inevitable due to the expansion of agencies and subordinate institutions and complex intergovernmental relations. The internal litigation of government agencies, in refrences such as the justice administration, requires a long time to complete the process, excessive costs and expertise - which due to the necessity of work with the cooperation and coherence of the government agencies, as components The body of government has not met the needs of the government in the course of the country's development, so the government has always given priority to internal and non-judicial mechanisms for resolving disputes due to faster, simpler and easier procedures. In the legal regime of the Islamic Republic of Iran, according to Article 134 of the Constitutional Law, which refers to the authority of the Council of Ministers to handle disputes between executive agencies, various resolutions have been written by the Council of Ministers since 1357. Which is in conflict with the general jurisdiction of the judiciary (derived from Article 159 of the Constitutional Law). The government of the Republic of South Africa has a similar mechanism to Iran in resolving intergovernmental disputes. Also, according to INTERGOVERNMENTAL RELATIONS FRAMEWORK ACT, 2005 of South Africa, in resolving disputes between government agencies, priority is given to resolving disputes within the government system. It is through the methods set out in the law, and only if the dispute is formally declared or none of the methods in the law are effective, government agencies can institute judicial action. In this brief, we will discuss the historical course of the mentioned procedure, the interpretation of the constitution in the mentioned subject and the comparative comparison of the mentioned mechanism in Iran and South Africa, and while pointing out their advantages and disadvantages, we offer a suitable solution.
تبلیغات
