طراحی الگویی بومی برای تخصیص دارایی پویا: ارتقای معنادار بازده تعدیل شده با ریسک با مدل ترکیبی پیرو روندی و تکانه ای در بازارهای سهام، طلا و ارز
آرشیو
چکیده
هدف: این مقاله با هدف طراحی و ارزیابی یک الگوی بومی تخصیص دارایی پویا بر مبنای معیارهای کمی، عملکرد استراتژی های ایستا را در محیط پرتلاطم بازار دارایی های ایران به چالش می کشد. با توجه به ناکارآمدی رویکردهای تخصیص ایستا در مدیریت ریسک و بهره برداری از فرصت ها در شرایط متغیر اقتصادی، الگوی پیشنهادی یک چارچوب تصمیم گیری دوسطحی را معرفی می کند که عناصر پیرو روند (Trend-Following) و تکانه نسبی را ترکیب می نماید. روش شناسی پژوهش: داده های ماهانه چهار طبقه دارایی اصلی (شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران، سکه امامی، دلار آمریکا در بازار آزاد و صندوق درآمد ثابت) در بازه زمانی مهر ۱۳۹۳ تا شهریور ۱۴۰۴ مورد استفاده قرار گرفتند. مکانیسم تخصیص پویا بر اساس میانگین متحرک ساده شش ماهه (6-Month SMA) برای فیلتر کردن رژیم ریسک طراحی شد: اگر هیچ دارایی ریسکی سیگنال "خرید" نداشت، %100 وجوه به دارایی امن (صندوق درآمد ثابت) منتقل می شود؛ در غیر این صورت، %100 وجوه بر اساس بازده های نسبی دوره ی قبل بین دارایی های ریسکی فعال شده توزیع می گردد. عملکرد استراتژی با استفاده از معیارهای نسبت شارپ (Sharpe Ratio) نسبت کالمار (Calmar Ratio) و افت بیشینه (Max Drawdown) در مقایسه با استراتژی های خرید و نگه داری تک دارایی ارزیابی شد. یافته ها: نتایج نشان داد که استراتژی تخصیص پویا، علی رغم عدم کسب بالاترین بازده مطلق، توانست بهترین عملکرد تعدیل شده با ریسک را به ثبت برساند. این استراتژی با ثبت کمترین افت بیشینه (%25-) و بالاترین نسبت کالمار (1.78) در مقایسه با شاخص کل (افت بیشینه %40- و نسبت کالمار 1.01) و سکه (افت بیشینه %32- و نسبت کالمار 1.61)، مقاومت چشمگیری در برابر ریسک نزولی از خود نشان داد. همچنین، نسبت شارپ استراتژی پویا (1.34) به طور قابل توجهی بالاتر از شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران (0.95) بود. یک آزمون آماری (آزمون جابسون-کورکی با اصلاح ممل [1]) نشان داد که تفاوت نسبت شارپ میان استراتژی پویا و شاخص کل بورس در سطح اطمینان %99 معنادار است (با آماره Z برابر 4.11 و مقدار p-value بسیار کوچک 0.00004). اصالت/ارزش افزوده علمی: اصالت این پژوهش در طراحی یک الگوی بومی و دوسطحی تخصیص دارایی پویا نهفته است که به طور منحصربه فردی قواعد ساده پیرو روند و تکانه نسبی را برای بازارهای دارایی دارای تلاطم ترکیب می کند. ارزش آن با دستیابی به عملکرد تعدیل شده با ریسک برتر و کاهش چشمگیر ریسک دنباله در مقایسه با استراتژی های ایستا اثبات می شود. این الگو یک چارچوب عملی و مبتنی بر شواهد برای نهادهای مالی داخلی فراهم می کند تا کارایی و انعطاف پذیری سرمایه گذاری خود را بهبود بخشند.Designing a native model for dynamic asset allocation: Significant enhancement of risk-adjusted return with a hybrid trend-following and relative momentum model in the stock, gold, and currency markets
Purpose: This paper aimed to design and evaluate a native Dynamic Asset Allocation (DAA) model based on quantitative criteria, challenging the performance of static strategies in the volatile environment of Iranian asset markets. Given the inefficiency of static allocation approaches in managing risk and capitalizing on opportunities under changing economic conditions, the proposed model introduces a two-level decision-making framework that combines Trend-Following and Relative Momentum elements.
Methodology: Monthly data for four main asset classes (the Tehran Stock Exchange stock index, Emami gold coin, US dollar in free market, and fixed-income fund) from October 2014 to September 2025 were utilized. The dynamic allocation mechanism was designed based on the 6-Month Simple Moving Average (6-Month SMA) to filter the risk regime: if no risky asset had a 'buy' signal, 100% of funds were moved to the safe asset (fixed-income fund); otherwise, 100% of funds were distributed among the activated risky assets based on their prior period relative returns. The strategy's performance was evaluated using the Sharpe Ratio, Calmar Ratio, and Max Drawdown compared to single-asset Buy and Hold strategies.
Findings: The results showed that the DAA strategy, despite not achieving the highest absolute return, registered the best risk-adjusted performance. This strategy demonstrated significant resilience against downside risk, recording the lowest maximum drawdown (-25%) and the highest Calmar Ratio (1.78) compared to the Total Index (drawdown -40% and Calmar Ratio 1.01) and Gold Coin (drawdown -32% and Calmar Ratio 1.61). Also, the Sharpe Ratio of the dynamic strategy (1.34) was significantly higher than the Tehran Stock Exchange Total Index (0.95). A statistical test (Memmel-modified Jobson-Korkie test) showed that the difference in the Sharpe Ratio between the dynamic strategy and the Total Stock Index was significant at the 99% confidence level, with a Z-statistic of 4.11 and a very small p-value (0.00004).
Originality/Value: The originality lies in designing a native, two-level DAA model uniquely combining simple Trend-Following and Relative Momentum rules tailored for the highly volatile asset markets. Its value is demonstrated by achieving superior risk-adjusted performance and significantly reducing tail risk compared to static strategies. This provides a practical, evidence-based framework for local financial institutions to enhance investment efficiency and resilience.
تبلیغات
