امور عدمی در قلمرو قاعده لا ضرر
آرشیو
چکیده
قاعده لاضرر از قواعد مهم در فقه اسلامی و حقوق مدنی است که نقش برجسته ای در رفع ضرر و تحقق عدالت ایفا می کند. استناد به این قاعده در حوزه احکام وجودی میان فقها مورد اتفاق است؛ باوجوداین، محل اختلاف، شمول و حکومت این قاعده بر احکام عدمی است .این مقاله با رویکردی توصیفی– تحلیلی و با هدفی کاربردی، به روش کتابخانه ای به بررسی امکان جریان قاعده لاضرر در امور عدمی می پردازد. پاسخ دقیق به پرسش اصلی تحقیق می تواند در تبیین مسئولیت های فقهی و حقوقی در مواردی مانند ترک انفاق، امتناع از انجام تعهد، یا سکوت زیان بار مؤثر باشد. نتایج تحقیق نشان می دهد براساس برخی نظریات از جمله دیدگاه هایی که مفاد قاعده لاضرر را نهی از ایجاد ضرر، نفی حکم به زبان نفی موضوع، یا صرفاً یک امر حکومتی می دانند قاعده لاضرر نمی تواند منشأ اثبات حکم باشد. باوجوداین، از منظر نظریاتی که قاعده لاضرر را نفی ضرر غیر متدارک یا نفی حکم ضرری تلقی می کنند، این قاعده می تواند نقش اثباتی در صدور احکام ایفا نماید. هدف این تحقیق روشن شدن نقش قاعده لاضرر در تعیین مسئولیت حقوقی و فقهی است.Non-Existent Matters in the Domain Principle of Nonmaleficence
The Principle of Nonmaleficence is one of the important principles in Islamic jurisprudence and civil law, playing a prominent role in the elimination of harm and the realization of justice. Recourse to this principle in the domain of existential rulings is unanimously accepted among jurists; however, the point of contention lies in its scope and authority over non-existential rulings.
This article, with a descriptive-analytical approach and a practical aim, employs a library-based method to examine the possibility of applying Nonmaleficence principle to non-existential matters. A precise response to the main research question can be effective in clarifying jurisprudential and legal responsibilities in cases such as failure to provide maintenance, refusal to fulfill obligations, or harmful silence.
The research findings indicate that, based on certain theories including those that consider the content of Nonmaleficence principle to be a prohibition of causing harm, a negation of a ruling by denying its subject, or merely a governmental decree-the principle of Nonmaleficence cannot serve as a basis for establishing rulings. However, from the perspective of theories that interpret Nonmaleficence as the negation of uncompensated harm or harm-based rulings, this principle can play an affirmative role in the issuance of rulings.
تبلیغات
