تقدّم علم قاضی بر اقرار در اثبات جرم از منظر فقه مقارن با نگاهی به حقوق افغانستان
آرشیو
چکیده
در نظام های فقهی و حقوقی، برای اثبات جرم، باید از ادله معتبر و قطعی مانند اقرار متهم و علم قاضی بهره گرفت. در مواردی، این دو دلیل ممکن است با یکدیگر تعارض پیدا کنند و این پرسش اساسی مطرح می شود که در صورت تعارض، کدام یک بر دیگری مقدم است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی-تطبیقی، به بررسی تقدم علم قاضی بر اقرار از منظر فقه امامیه، فقه اهل سنت و نظام حقوقی افغانستان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که در فقه امامیه، علم قاضی (درصورتی که بر پایه مستندات معتبر و موجب یقین باشد) بر اقرار مقدم است، حتی اگر متهم صراحتاً به ارتکاب جرم اعتراف کرده باشد. در فقه اهل سنت نیز باوجود تفاوت هایی میان مذاهب، در مواردی که علم قاضی مانع اجرای حد یا منجر به دفع ظلم شود، تقدم آن بر اقرار پذیرفته شده است. در نظام حقوقی افغانستان نیز علم قاضی می تواند در برخی موارد اقرار متهم را رد نماید. این پژوهش بر ضرورت بازنگری در برخی رویه های قضایی و تقویت نقش علم قاضی به مثابه ابزاری در کشف حقیقت تأکید دارد.The Priority of Judicial Knowledge over Confession in Criminal Proof from the Perspective of Comparative Jurisprudence With a Focus on Afghan Law
In both jurisprudential and legal systems, proving a crime requires valid and definitive evidence such as the defendant’s confession and the judge’s knowledge. At times, these two types of evidence may conflict, raising the fundamental question: in case of contradiction, which one takes precedence? This study, using an analytical-comparative approach, examines the precedence of judicial knowledge over confession from the perspectives of Imami jurisprudence, Sunni jurisprudence, and the legal system of Afghanistan.
Findings indicate that in Imami jurisprudence, judicial knowledge- if based on credible sources and leading to certainty-takes precedence over confession, even if the defendant explicitly admits to committing the crime. In Sunni jurisprudence, despite differences among schools of thought, judicial knowledge is accepted to take precedence over confession in cases where it prevents the implementation of hadd punishments or averts injustice. Similarly, in Afghanistan’s legal system, judicial knowledge can, in certain cases, override the defendant’s confession. This study emphasizes the need to reconsider some judicial practices and to strengthen the role of judicial knowledge as a tool for uncovering the truth.
تبلیغات
