آینده پژوهی روندهای اسلام سیاسی شیعی در جغرافیای سیاسی ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
اسلام سیاسی شیعی با محوریت ایران، پدیده ای پیچیده و پویا است که در دهه های اخیر شاهد تحولات و دگرگونی های متعددی بوده است. درک روندهای آینده این جریان فکری و سیاسی، برای تحلیلگران، سیاستمداران و عموم مردم از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مقاله، از رویکرد آینده پژوهانه برای بررسی روندهای اسلام سیاسی شیعی در جغرافیای سیاسی ایران بهره برداری شده است. این رویکرد آینده پژوهانه امکان می دهد تا فراتر از وضعیت فعلی نگاه کنیم و سناریوهای مختلفی را برای آینده ی سیاست و اجتماع در ایران ترسیم نماییم. روش شناسی این پژوهش توصیفی - تحلیلی همراه با استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی شامل تحلیل کیفی و کمی داده های تاریخی، مصاحبه با کارشناسان و تحلیل محتوای رسانه ها و متون مذهبی است. نتایج پژوهش نشان می دهد که اسلام سیاسی شیعی در جغرافیای ایران در حال گذار از یک دوره تحول است و عوامل متعددی در این تحول نقش دارند، از جمله: تغییرات جمعیتی، تحولات اجتماعی، اقتصادی و تحولات ژئوپلیتیکی؛ که تعدادی از سناریوهای احتمالی برای آینده اسلام سیاسی شیعی در جغرافیای سیاسی ایران در آن ارائه می شود. این سناریوها عبارت است از: سناریوی تداوم، سناریوی اصلاحات، سناریوی رادیکالیسم، سناریوی سکولاریسم. با توجه به سناریوهای بیان شده، تحلیل روندها و رویدادها احتمالی در سناریو و اتفاقات سیاسی و امنیتی با نگاه چالش ها و فرصت ها در منطقه خاورمیانه، جمهوری اسلامی ایران با توجه به سناریوی تداوم به همراه سناریو اصلاحات، ضمن پایبندی به ارزش ها و نگاه ایدئولوژیک به دنبال تقویت جمهوریت (مردم سالاری دینی) با تأکید بر حفظ استقلال و هویت بومی اسلامی در منطقه و حضور پررنگ تر در منطقه خاورمیانه خواهد بود.Futures Studies of Shia Political Islam Trends in Iran’s Political Geography
Shia political Islam, centered around Iran, is a complex and dynamic phenomenon that has undergone numerous transformations in recent decades. Understanding the future trends of this intellectual and political movement is of great importance to analysts, politicians, and the general public. This article employs a futures studies approach to examine the trends of Shia political Islam within Iran's political geography. This foresight approach allows us to look beyond the current situation and outline various scenarios for the future of politics and society in Iran. The methodology of this research is descriptive-analytical, utilizing library and documentary sources, including qualitative and quantitative analysis of historical data, expert interviews, and content analysis of media and religious texts. The research findings indicate that Shia political Islam in Iran's geography is undergoing a period of transformation, influenced by various factors such as demographic changes, social and economic developments, and geopolitical shifts. Several potential scenarios for the future of Shia political Islam in Iran's political geography are presented, including: the Continuity Scenario, the Reform Scenario, the Radicalism Scenario, and the Secularism Scenario. Considering these scenarios, the analysis of probable trends and events in the scenarios, and political and security developments with a view to challenges and opportunities in the Middle East region, the Islamic Republic of Iran, adhering to the Continuity Scenario along with the Reform Scenario, aims to strengthen republicanism (religious democracy) while emphasizing the preservation of independence and indigenous Islamic identity in the region, and to have a more prominent presence in the Middle East.
تبلیغات
