نقش توافق طرفین دعوا در اعتبار ادله اثبات دعوا (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
شکلگرایی در حقوق مدنی امروزه برخلاف اصل حاکمیت اراده جایگاه گذشته خود را از دست داده است، درحالیکه شکلگرایی در نظام دادرسی باهدف کاستن از اطاله دادرسی همچنان اهمیت دارد و تأثیرگذار است. پذیرش شکلگرایی در دادرسی مدنی گاه به انحراف از عدالت میانجامد و عدالت و کشف حقیقت فدای فصل خصومت میشود؛ بنابراین یکی از ایرادهای شکلگرایی در دادرسی مدنی قربانی شدن عدالت است. درواقع سلطه شکلگرایی در دادرسی مدنی و بهویژه در نظام اثبات سبب میشود تا دادرس محصور در ادله شمارششده در قانون، منفعل و خنثی به داوری بنشیند و نتواند برای کشف حقیقت دست به تحقیق بزند و ازاینرو است که نظامهای حقوقی راه را برای بازنگری و اصلاح باز کردهاند. درعینحال این نوشتار در پی آن است تا روشن سازد که آیا در نظام اثبات ایران دو طرف دعوا میتوانند با توافق یکدیگر دلیلی را بر سایر دلایل ترجیح دهند و از دادگاه بخواهند که فقط بر پایه آن دلیل رسیدگی کند. همچنین بررسی میشود که آیا این توافق میتواند دادگاه را مکلف کند دعوا را با توجه به دلیل مرضیالطرفین رسیدگی کند یا آنکه اختیار دو طرف دعوا محدود و توافق آنها باطل است و دو طرف نمیتوانند حقگذاری را بهمثابه خدمتی عمومی محدود کنند. در صورت پذیرش این دیدگاه میتوان تأثیر شکلگرایی در نظام اثبات را دید و از این منظر باور داشت که اراده دو طرف دعوا نقشی در دعوا و کشف حقیقت ندارد و دادرس را محدود نمیسازد، درحالیکه پذیرش دیدگاه نخست راه را برای «قراردادی کردن دادگستری» هموارتر میکندThe Validity of Agreement between the Dispute Parties to Choose the Evidence
Today formalism in civil law has lost its past position and the principle of autonomy in law has a place in civil law. Unlike civil law, formalism still has its place and plays a role in the judicial system and civil procedure with the aim of reducing the delay of proceedings. Acceptance of formalism in civil procedure sometimes leads to deviation from justice, and justice and the discovery of the truth are sacrificed to the season of hostility; therefore, one of the objections of formalism in civil proceedings is the victimization of justice. In fact, the dominance of formalism in civil proceedings and especially in the evidence law causes the judge to be confined to the evidences listed in the law and to sit passively and neutrally and unable to investigate to discover the truth, and this is why the legal system issues have opened the way for revision and correction. This paper aims to show that in Iran's evidence law, both parties to the dispute can, by mutual agreement, prefer one evidence over other evidences and ask the court to deal only on the basis of that evidence, or that the authority of the two parties is limited and their agreement is null and void in contrary with the laws.








