صلاحیت نسبی دادگاه صلح و آثار آن در رسیدگی به دعاوی در مراجع قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
صلاحیت نسبی مراجع قضایی به معنای شایستگی و اختیاری است که در بین مراجع قضایی با صلاحیت ذاتی یکسان، با لحاظ قرار دادن موضوع دعاوی و نوع و درجه جرائم تعیین می گردد. این نوع از صلاحیت در قوانین جاری کشور دارای مصداق است. برای نمونه، دادگاه کیفری یک و دو با داشتن صلاحیت ذاتی یکسان در رسیدگی به جرائم، نسبت به یکدیگر از صلاحیت نسبی برخوردارند و مؤید این موضوع، تبصره دو ماده 314 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و رأی وحدت رویه شماره 752 مورخ 2/6/1395 هیأت عمومی دیوان عالی کشور است. دادگاه صلح نیز یکی از مراجع قضایی با صلاحیت نسبی است که به موجب ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 22/6/1402 صلاحیت رسیدگی به مجموعه ای از دعاوی و امور حقوقی، خانواده و کیفری را دارد. هرچند با احصاء موارد صلاحیت این دادگاه در ماده مذکور، در ظاهر به نظر می رسد که این دادگاه از مراجع استثنایی (اختصاصی) با صلاحیت ذاتی است، لکن درحقیقت دادگاه صلح نسبت به دادگاه های حقوقی، کیفری (یک و دو) و خانواده، نسبت به موارد مقرر در ماده مذکور، صلاحیت نسبی دارد و از این رو درصورت طرح دعاوی طاری و مرتبط و همچنین در حالت تعدد اتهامات متهم، دادگاهی صلاحیت رسیدگی به همه دعاوی مرتبط و جرائم متعدد را دارد که نسبت به دادگاه صلح از اختیارات قانونی بیشتری در رسیدگی به دعاوی و جرائم برخوردار باشد.Relative Jurisdiction of the Court of Conciliation and Its Effects on Adjudication in Judicial Authorities
Relative jurisdiction of judicial authorities refers to the competence and discretion assigned among courts with identical intrinsic jurisdiction, taking into account the subject matter of the disputes as well as the type and degree of offenses. This type of jurisdiction has recognized applications under the current laws of the country. For instance, Criminal Courts One and Two, despite having the same intrinsic jurisdiction over criminal offenses, possess relative jurisdiction with respect to each other. This is confirmed by Note 2 of Article 314 of the Code of Criminal Procedure (2013) and the Binding Precedent No. 752 dated 24/8/2016 of the General Board of the Supreme Court. The Court of Conciliation is also a judicial authority with relative jurisdiction. Pursuant to Article 12 of the Law on Dispute Resolution Councils (22/9/2023), it has competence over a range of civil, family, and criminal matters. Although a literal reading of the enumerated competencies in the aforementioned article may suggest that this court is an exceptional (specialized) court with intrinsic jurisdiction, in reality, the Court of Conciliation possesses relative jurisdiction in relation to civil, criminal (Courts One and Two), and family courts for the matters specified in the article. Consequently, in cases involving ancillary or related claims or multiple charges against a defendant, the court possessing broader legal authority will adjudicate all related disputes and multiple offenses, exercising greater powers than the Court of Conciliation in the adjudication of these claims and offenses.
تبلیغات
