میل به مدارا: بررسی تطبیقی عوامل فرهنگی مؤثر بر انفعال زیان دیدگان در طرح دعوای مسئولیت مدنی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
برای حقوق مسئولیت مدنی اهداف متعددی ازجمله جبران کامل خسارات، بازگرداندن زیان دیده به وضعیت پیش از وقوع زیان، دستیابی به عدالت و انصاف، جلوگیری از انتقام های خصوصی و شخصی، جلوگیری از وقوع زیان و بازدارندگی از انجام تخلفات و بسیاری موارد دیگر مطرح می شود که پیش شرط لازم برای تحقق این اهداف طرح دعوا از سوی زیان دیدگان است. بدون اقامه دعوا و مطالبه خسارت از سوی زیان دیدگان هیچ کدام از اهداف نظام مسئولیت مدنی در کشورها محقق نخواهد شد. با این حال گاهی به دلیل وجود برخی عوامل، زیان دیدگان از طرح دعوا خوداری می کنند و راه سکوت در پیش می گیرند و هزینه های تحمیل شده در اثر ورود زیان را خود متحمل می شوند. تمایل زیان دیدگان به مدارا و عدم طرح دعوا با عنوان «انفعال زیان دیدگان» شناخته می شود که در برخی از مطالعات با عنوان یک «پیش فرض جهانی» معرفی شده و به واسطه آثار سوئی که دارد یکی از مشکلات نظام های مسئولیت مدنی محسوب می شود. این تمایل می تواند ناشی ازعوامل مختلفی باشد و از ابعاد مختلف حقوقی، فرهنگی، جامعه شناختی و روان شناختی قابل بررسی است. یکی از این ابعاد مهم توجه به مؤلفه های فرهنگی است. درحقیقت بخش بزرگی از نهادهای مؤثر در مباحث حقوقی به ویژه درحوزه مسئولیت مدنی و حقوق خسارات دارای ابعاد فرهنگی است که تا چند سال گذشته بخش عمده ای از آن ها ناشناخته باقی مانده بود. در این نوشتار تلاش شده تا با رویکردی تطبیقی تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای در میان آثار حقوقی، ادبی و جامعه شناختی و تحلیل اخبار و داده ها، مهم ترین مؤلفه های فرهنگی مؤثر در این پدیده شناسایی گردد. یافته های این نوشتار نشان می دهد وجود برخی خرده فرهنگ ها ازجمله «تقدیرگرایی»، «اعتقاد به عادلانه بودن جهان»، «مدارا و سازش» و «سرزنش قربانی» نقش بسیار مؤثری در این زمینه ایفا می کند که رگه های از آن ها در فرهنگ جامعه ایرانی به وضوح قابل مشاهده است هرچندکه نمی توان از تداوم چنین مواردی در آینده مطمئن بود.Tendency to Tolerance: A Comparative Study of Cultural Factors Affecting the Passivity of Injury Victims in a Tort Action
Tort law has multiple goals, including full compensation for damages, restoring the injured party to his pre-tort position, achieving justice and fairness, preventing private and personal revenge, preventing damage and deterring violations, and many other things. The prerequisite for achieving these goals is for the injured party to file a lawsuit. Without initiating lawsuits and demanding compensation from the injured parties, none of the goals of the tort system in different countries could be achieved. However, sometimes, due to certain factors, the injured parties refrain from initiating a lawsuit and choose to remain silent, bearing the costs incurred as a result of the loss themselves. The tendency of the injured parties to tolerate and not file a lawsuit is known as "victim passivity", has been introduced in some studies as a "universal assumption" and is considered as one of the problems afflicting tort systems due to its adverse effects. This tendency can be caused by various factors and can be examined from various legal, cultural, sociological and psychological perspectives. One of these important aspects is taking into consideration cultural components.In fact, a large part of the influential institutions in legal issues, especially in the field of tort law and laws relating to damages, have cultural dimensions that had remained largely unknown until a few years ago. Using library studies, this article attempts to identify the most important cultural components affecting this phenomenon through a comparative analytical approach, among legal, literary, sociological works and analysis of news and available data. The findings of this article show that the existence of some subcultures, including "fatalism", "belief in the fairness of the world", "tolerance and compromise", and "blaming the victim", play a very effective role in this regard, traces of which are clearly visible in Iranian culture, though one cannot be sure that such tendencies would continue in the future.
تبلیغات
