بازتاب بحران آب در حوضه آبریز قزل اوزن بر آینده استان گیلان (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
پایداری زیست و زیستگاه و ماندگاری زیستمندان در مفهوم کلان خود در خشکی ها کاملاً وابسته به منابع محدود آب شیرین است. این در حالی است که برخاسته از درهم تنیدگی و هم افزایی یک رشته مسائل محلی و جهانی، دسترسی به منابع آب کاهش یافته است. از این رو، تداوم این وضعیت؛ امنیت، توسعه، رفاه و کارکرد اکوسیستم های جغرافیایی را درگیر چالش های جدی کرده است. موقعیت خشک جغرافیایی ایران به همراه افزایش مصرف منابع محدود آب، کشور را درگیر بحران آب کرده است. این در حالی است که بازتاب این وضعیت در مناطق مختلف، متفاوت است. مقاله حاضر بازتاب بحران آب حوضه قزل اوزن بر امنیت آب فراروی استان گیلان را بررسی می کند. استانی که بخش عمده امنیت آب و اقتصاد آن به این رود وابسته است. داده های مورد نیاز پژوهش با روش کتابخانه ای و میدانی گردآوری و با بهره گیری از نرم افزارهای Micmac و Scenario Wizard بررسی و مطالعه شده است. پژوهش آمیخته(کیفی- کمی) پیش رو، از نظر هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل متخصصان دانشگاهی و اجراییِ درگیر با مساله پژوهش است که با روش گلوله برفی 40 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. در این میان، متغیرهای ساخت بی رویه سد در بالادست رود، کندن چاه های غیر مجاز در پیرامون رودخانه، استفاده نکردن از بذرهای اصلاح شده با نیاز آبی کمتر، تغییر الگوی بارش و تغییرات اقلیمی، رعایت نشدن حقابه زیست محیطی و تهدیدات برخاسته از به کارگیری غیر اصولی سم و کود به عنوان متغیرهای کلیدی انتخاب شدند. در راستای متغیرهای کلیدی و حالت های احتمالی ممکن، خروجی نرم افزار Scenario Wizard در قالب سناریوهای قوی و محتمل، نشان دادند که از 21 وضعیت حاکم بر صفحه سناریو، وضعیت هایی که سناریوهای فراروی بحران آب قزل اوزن را بر امنیت آب استان گیلان در آستانه بحران بیان می کنند، بیشترین وضعیت های احتمالی ممکن را در بر می گیرند و 38/095 درصد از وضعیت های حاکم بر صفحه سناریو را به خود اختصاص دادند. بنابراین، تأثیر بحران آب بر امنیت آب فراروی استان در آستانه بحران نمود یافت. پیش بینی آینده تحولات پیونددار با این وضعیت از دید آینده پژوهی نیازمند پرداختن به سیاست های مدیریتی و اقتصادی دولت و رویکرد کارگزاران ملی- محلی در مدیریت بهینه منابع آب و کنترل بازتابِ عوامل کلیدی است.The Impact of Water Crisis in Ghezel Ozan Basin on the Future Water Security of Guilan Province
The sustainability of life, habitats, and the persistence of living organisms in their broader concept on Earth's land is entirely depend on the limited freshwater resources. Meanwhile, due to the intertwining and synergy of a series of local and global issues, access to water resources has decreased. Therefore, the continuation of this situation has seriously challenged the security, development, welfare, and function of geographical ecosystems. Iran's dry geographical location, along with increased consumption of limited water resources, has plunged the country into the water crisis. However, the impact of this situation has shown differently in various regions. This article examines the reflection of the Ghezel Ozan basin water crisis on the water security of Guilan province. A province whose water security and economy largely depend on this river. The required research data was collected through library and field methods and analyzed using Micmac and Scenario Wizard software, and the research methodology is descriptive-analytical. In this context, variables such as uncontrolled dam construction upstream, digging unauthorized wells around the river, not using modified seeds with lower water needs, changes in precipitation patterns and climate changes, non-observance of environmental water rights, and threats arising from improper use of pesticides and fertilizers were selected as key variables. In line with the key variables and possible probable states, the output of Scenario Wizard software in the form of strong and probable scenarios showed that out of 21 situations governing the scenario page, situations that express scenarios facing the Ghezel Ozan water crisis on Guilan province's water security as approaching a critical threshold. Anticipating future developments related to this situation, from a foresight perspective, requires addressing government management and economic policies, as well as the approaches of national and local stakeholders in optimizing water resource management and mitigating the effects of key contributing factors.
تبلیغات
