بررسی و ارزیابی روش های دورسنجی و ژئوفیزیکی جهت پتانسیل یابی منابع آهن دار در نیمه شمال شرق ده چاه -فارس (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
سابقه و هدف: امروزه استفاده از منابع معدنی زیرزمینی، مانند سنگ آهن، اولویتی مهم در عصر اقتصاد جوامع است و این منابع جزء ضروری ترین و ابتدایی ترین مواد فلزی در جوامع امروزی شمرده می شوند. ازاین رو اکتشاف سنگ آهن در مناطق مهم که پتانسیل های منابع فلزی دارند، در اولویت قرار دارد. تا کنون روش های بسیاری، برای پتانسیل یابی سنگ آهن در زیر سطح زمین، ابداع شده که مهم ترین آنها روش های دورسنجی و ژئوفیزیکی است. در منطقه مورد مطالعه، با توجه به سیستم لیتولوژی و ساختارهای گسلش منطقه، وجود منبع سنگ آهن در زیر سطح زمین تاحدی تأیید می شود ولی برای کاستن هزینه های اکتشافات، قبل از حفاری و صرف هزینه های هنگفت، باید مطالعات دقیق ژئوفیزیکی و زمین شناختی انجام بشود. هدف مطالعاتی، در منطقه مورد مطالعه، ترکیب و تلفیق چند روش دورسنجی و گرانی سنجی زمینی و تطبیق اطلاعات با مغناطیس سنجی و همچنین اعتبار سنجی نتایج آنها با مطالعات زمین شناسی است. مواد و روش ها: این عملیات گرانی سنجی و مغناطیس سنجی از قدیمی ترین روش های ژئوفیزیکی است که برای فعالیت های اکتشافی درزَمینه های گوناگون و به ویژه اکتشاف ذخایر آهن به کار می رود. محدوده مورد مطالعه در شمال شرق استان فارس و نیمه شمالی شهرستان نی ریز واقع شده است. در این پژوهش ابتدا، با استفاده از داده یک برگ از سنجنده، از نوع Level-1A و متعلق به تاریخ 22/09/2007 و به کارگیری روش های دورسنجی، شامل پردازش و تحلیل طیفی ترکیب های رنگی متفاوت و نسبت گیری باندی و تحلیل مؤلفه های اصلی باندها و نقشه برداری زاویه طیفی کانی ها با استفاده از نرم افزار ENVI روی داده های استر (ASTER)، پهنه های دگرسانی و مناطق کانی سازی شده مرتبط با کانی زایی آهن دار در منطقه مشخص شد. در مرحله بعد، داده های ژئوفیزیکی گرانی سنجی زمینی در این منطقه به کار رفت و این داده ها، با استفاده از نرم افزار Oasis Montaj، پردازش و تحلیل شد. درنَهایت، با استفاده هم زمان از هر دو سری داده های اکتشافی مهم، مناطق مهم کانی زایی آهن دار در محدوده مورد مطالعه شناسایی و پی جویی شد. بحث و نتیجه گیری: در این پژوهش، با توجه به نتایج مطالعات سنجش از دور و مطالعات گرانی سنجی زمینی، چهار نوع آنومالی شناسایی و پی جویی شده است که در هر دو روش، نتایج منطبق بر یکدیگر است. درواقع، آنومالی های A، B، C و D در روش سنجش از دور با آنومالی های A’، B’، C’، D’ و E’ در روش گرانی سنجی زمینی هم پوشانی داشته و همچنین تمامی نتایج، با داده های مغناطیس سنجی به منظور اعتبار سنجی، مطابقت داشته است. با توجه به مجاورت توده نفوذی آذرین با سنگ های آهکی، به صورت کلی به نظر می رسد آنومالی های A’، B’ و C’ می تواند ناشی از کانی زایی آهن از نوع اسکارن در این ناحیه باشد. وجود کانی زایی گارنت در این زون احتمال صحت این ادعا را افزایش می دهد. این آنومالی ها در اعماق و زیر واحدهای آهکی واقع شده است. با توجه به نقشه گرانی سنجی، کانی زایی آهن دار در راستای شمال غرب جنوب شرق اتفاق افتاده و آنومالی های A’، B’ و C’ ناشی از دو دایک مجاور هم در منطقه است. آنومالی D’ و E’ در جنوب محدوده و جنوب آنومالی A’ و C’ واقع شده و بر سنگ های شیست سبز و آمفیبولیت ها و گارنت شیست ها منطبق است. مهم ترین آنومالی A’ و C’ است که با توجه به طول و ضخامت توده، وضعیت کانی زایی مناسبی دارد. آنومالی مجاور آن نیز B’ است که احتمالاً با آنومالی های A’ و B’ منشأ یکسانی دارد و به نظر می رسد این کانی زایی در مرز سنگ های آهکی با توده نفوذی رخ داده باشد.Investigation and Use of Remote Sensing and Geophysical Methods to Potential Iron Ore- Northeast of Deh Chah-Fars
Introduction: The Gravimetric method is an early exploration tool for minerals. In other areas, the use of this method has been developed from common applications such as mapping the bedrock structure to a wider range of applications, including the location of faults in the environment Sedimentary deposits, revealing hidden semiconductor associations, determining the position of salt domes in sedimentary environments with weak Gravity response, and finally, modeling the structures by means of a three-dimensional return of Gravimetric data. Material and Methods: In this study, using first-order data from an ASTER sensor of type-1A, which was used in 2007, was first used by using remote sensing methods including spectral analysis of color combinations and band ratio with software The ENVI, which carried out the ASTER data, the alteration zones associated with iron Fe mineralization were identified in the region. In the next step, the geomorphic data of ground Gravimetric measurement in the study area has been used and has been applied to the processing and analysis of ground Gravity complete bougure data using Oasis Montaj software. Finally, with the simultaneous use of three major exploratory data, significant areas of iron ore mineralization have been identified and investigated within the study area. Results and Discussion: The important iron ore reserves in this zone can be noted that the Gol-Gohar iron ore geological units Gol-Gohar iron ore schists, metamorphic sandstone, quartzite, and metamorphic masses are diabasic. The RGB color combination (123) has been processed on ASTER sensor data, and the interpretation of the studied area with respect to field geological information in the region is such that iron-metallurgical units are observed in dark blue. The color Composition (468) RGB was processed on ASTER sensor data, and the interpretation of the studied area is due to the field geological information in the region. Band Ratio is the image processing method that involves dividing a band into another band. The ratio (Band 5 + Band 7) / Band 6 was applied to the ASTER sensor data, as presented in the figure, bright pixels showing sericite, muscovite, Illite, and smectite minerals. As seen in all processed ASTER data, the anomalies of numbers A, B, C, and D differ from other geological units in the study region. Using methods of ground gravimetric processing, many methods were used to identify the sources. We were able to identify five anomalies under the ground that it is very important. Anomalies B’ related to two geological dikes with a lower depth than other anomalies. Anomalies A’, C’, D’ and E’ are much larger and longer. And they have an important source at high depths. Conclusion: In this study, according to remote sensing studies and ground gravimetric studies, five anomalies have been discovered. In both methods, the results are consistent with each other. In fact, the anomalies A, B, C and D in the remote sensing method overlap with the anomalies A', B', C’, D' and E’ in the method of ground gravimetric. The most stable changes in the gravity field in all gravimetric analyzes are related to the A’ and C’ anomalies. The bonding method with a mathematical ratio of Band 3 / Band 1 and Band 5 / Band 4 ratio was also applied to ASTER sensor data. The ratio (Band 5 + Band 7) / Band 6 was applied to the ASTER sensor data, as presented in the figure, bright pixels showing sericite, muscovite, Illite, and smectite minerals. As seen in all processed ASTER data, the anomalies of numbers A, B, C, and D differ from other geological units in the study region. In the study area, we were able to identify four anomalies under the ground that it is very important. The geological structure of these anomalies is Northwest-South East. Anomalies A and anomalies B are related to two geological dikes with a lower depth than other anomalies. Anomalies C and anomalies D are much larger and longer. And they have an important source at high depths. According to the results of method Analytic Signal and method Vertical Derivative, we were able to identify the edges of these anomalies. In fact, the anomalies A, B, C and D in the remote sensing method overlap with the anomalies.
تبلیغات
