تأثیر هنر یونانی مآبی بر تزیینات سنگی در آرایه های معماری ناحیه بلخ از 323 پ م تا 240 میلادی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مقاله حاضر به پژوهش درباره تأثیرات هنر یونانی مآبی در آرایه های معماری ناحیه بلخ شامل بخش هایی از شمال افغانستان، جنوب ازبکستان و جنوب تاجیکستان (در شرق ایران) در طول دوره های سلوکی، یونانی-بلخی، پیشاکوشانی (پساهلنیستی) و کوشانی می پردازد با تکیه بر یافته های شاخص که از بررسی ها و کاوش های باستان شناسی به دست آمدند. بر این اساس، با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد مقایسه ای تلاش می شود تا ضمن معرفی تزیینات سنگی به کار رفته در آرایه های معماری این ناحیه به ویژه بناهای حکومتی و آیینی تا حد امکان قدمت آنها را تعیین کرده و با استناد به موقعیت جغرافیایی و بستر باستان شناختی این آثار، کارکرد و سبک به کار رفته در آنها ارزیابی شود. درنهایت تلاش می شود تا به این پرسش کلیدی پاسخ داده شود که چه عنصرهای هنری متأثر از هنر هلنی در تزیینات سنگی این ناحیه به کار رفته و کدام عنصرها در گذر زمان دچار دگرگونی شده یا حذف شده اند؟ اگرچه به دلیل منتشر نشدن جزیی یا کامل نتایج کاوش ها یا بررسی ها در بعضی از محوطه های مورد مطالعه، درک ماهیت بناها و بستر باستان شناختی یافته های سنگی بر ما پوشیده مانده است، با استناد به نتایج حاصل از مطالعه محوطه های شاخص ناحیه بلخ به واسطه مطالعه تطبیقی با سایر نمونه ها در ایران و میان رودان می توان گفت که بناهای حکومتی و آیینی به ویژه در 5 محوطه تخت سنگین، آی خانم، بلخ، ترمذ و سرخ کتل نقش مهمی در حفظ و گسترش هنر هلنی در ناحیه بلخ داشته اند.The Influence of Hellenistic Art on Stone Decoration in Architectural Decoration in Bactria from 323 BC to 240 AD
The present article examines the impact of Hellenistic art on the architectural decorations of the Bactria region, encompassing parts of northern Afghanistan, southern Uzbekistan, and southern Tajikistan (in Eastern Iran), during the Seleucid, Greco-Bactrian Kingdom, Pre-Kushan (post-Hellenistic), and Kushan periods. Relying on key findings from archaeological surveys and excavations. Based on this, with a descriptive-analytical method and with a comparative approach, while introducing the stone decorations used in the architectural arrays of this area, especially government and religious buildings, it is tried to determine their age as much as possible and referring to the location The geographical and archaeological background of these works, the function and style used in them should be evaluated Finally, an attempt is made to answer this key question, which artistic elements influenced by Hellenistic art were used in the stone decorations of this area, and which elements were transformed or removed over time? Although due to the lack of publication or complete lack of publication of the results of excavations or investigations in some of the studied areas, the understanding of the nature of the monuments and the archaeological context of the stone findings remains hidden from us, However, based on the results obtained from the study of the prominent sites in the western region through a comparative analysis with other examples in Iran and Mesopotamia, it can be accepted that the governmental and religious buildings, especially in the five sites of Takht-i Sangin, Ai Khanoum, Bactria, Termez and Surkh Kotal played an essential role in preserving and expanding Hellenistic art in the Bactria region. Nevertheless, the author acknowledges that a deeper understanding of the details of the effects and transformations of Hellenistic art in the Iranian world will require further research in the future.
تبلیغات
